چکیده: (30159 مشاهده)
در هنگام طراحی یک سیستم آبیاری قطره ای لازم است الگوی خیس شدن نیمرخ خاک که اصطلاحاً به آن پیاز رطوبتی گفته می شود برای هر زمینی که قرار است با روش قطره ای آبیاری شود، از قبل مشخص گردد. شکل الگوی رطوبتی از پارامترهای مهم و تأثیرگذار در انتخاب قطره چکان می باشد و روی حجم آب آبیاری مؤثر است. فاصله قطره چکانها نیز براساس شکل الگوی رطوبتی و مساحتی که هر قطره چکان اشغال می کند انتخاب می شود. ابعاد پیاز رطوبتی تحت تأثیر پارامترهای مهمی همچون خصوصیات هیدرولیکی خاک، دبی خروجی قطرهچکان و زمان آبیاری می باشد. بهمنظور تخمین شکل جبهه رطوبتی ناشی از یک منبع نقطه ای این پژوهش در منطقه الباجی واقع در 25 کیلومتری جاده اهواز- اندیمشک و خاکی با بافت شنی صورت گرفته است. بدین منظور ابتدا قطره چکانها برای تأمین دبیهای 5، 10، 20، 30 و 40 لیتر در ساعت کالیبره شدند. سپس آزمایشهای مزرعه ای برای تعیین حداکثر قطر و عمق پیاز رطوبتی در زمانهای مختلف پس از شروع آبیاری به ازای هر دبی انجام گرفت. در نهایت روابطی نیمه تجربی با تأثیر عوامل فیزیکی حاکم بر پیشروی آب در خاک در آبیاری قطره ای، تحت منبع نقطه ای و قضیه π باکینگهام و آنالیز ابعادی بهدست آمد. این روابط با استفاده از الگوهای رطوبتی بهدست آمده واسنجی شده و بهمنظور صحت سنجی آن، روابط علمی- تجربی بهدست آمده مورد ارزیابی قرار گرفتند. با توجه به مطالعه انجام شده و حداکثر خطای نسبی 3/14 درصد و حداکثر جذر میانگین مربعات خطای 8/3 سانتیمتر در پیش بینی قطر و عمق جبهه رطوبتی، معادلات بهدست آمده که مبتنی بر نتایج آزمایشهای میدانی نیز می باشند، با دقت بالایی ابعاد هندسی پیاز رطوبتی را برآورد می کنند و می توان از آنها در طراحی و مدیریت بهینه سیستم آبیاری قطره ای برای شرایط مورد مطالعه استفاده کرد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومی دریافت: 1387/12/6 | انتشار: 1387/4/25