جلد 30، شماره 3 - ( 1405 )
جلد 30 شماره 3 صفحات 142-133 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Masoodian ُ A. Estimation of Rainfall Erosivity in Iran. J Water Soil Sci. 2026; 30 (3) :133-142
URL: http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-4568-fa.html
URL: http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-4568-fa.html
مسعودیان سیدابوالفضل. برآورد فرسایندگی باران در ایران. علوم آب و خاک. 1405; 30 (3) :133-142
گروه آب و هواشناسی، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. ، s.a.masoodian@geo.ui.ac.ir
چکیده: (17 مشاهده)
فرسایندگی از عوامل اصلی مدل های فرسایش خاک است. با اینکه ایران از دیدگاه اقلیمی عمدتاً گرم و خشک است، اما بارندگی های بسیار شدید و بارندگی های بسیار سنگین که به دفعات بسیار کم در این گونه اقلیمها رخ می دهد، می تواند زیان سنگینی به منابع خاک وارد آورد. در معادله جهانی تلفات خاک فرسایندگی باران بر پایه شدت بارندگی محاسبه می شود. داده های بارندگی ساعتی ERA5 به مدت 45 سال برای محاسبه فرسایندگی باران در ایران به کار گرفته شد. پردازش این داده ها نشان داد که تعداد رویدادهای بارشی در ایران پراکنش مکانی بسیار ناهمگونی دارد. ایران مرکزی با کمتر از 20 رویداد در سال و کرانه های خزر با نزدیک به 450 رویداد در سال دو اقلیم بارشی متباین را به نمایش می گذارند. کرانه های خزر و بلندی های زاگرس در هر رویداد بارشی چیزی کمتر از ده میلیمتر بارش دریافت می کنند که باز در تباین با ایران مرکزی است. میانگین دوام هر رویداد بارشی روی این دو قلمرو نیز نزدیک به ده ساعت است. در کرانه های خزر منبع رطوبتی دریای خزر و روی زاگرس بلند منبع رطوبتی دریای عرب، تداوم و مقدار بارش دریافتی در هر رویداد بارشی را تبیین میکند. شدت رویدادهای بارشی در غرب زاگرس و سراسر کرانه های جنوبی ایران در تباین با دیگر بخش های کشور است. سازوکار تزریق رطوبت از روی دریای عرب به درون ایران شدت این بارندگی ها را تبیین می کند. فرسایندگی باران در بیشتر نقاط ایران بسیار کوچک است؛ اما زاگرس، کرانه های خزر و برخی کوهستان ها فرسایندگی بزرگ نشان می دهند. میانگین فرسایندگی ایران بر پایه داده های یک ساعته و بدون اعمال ضریب اصلاحی نزدیک به 80 مگاژول میلیمتر بر هکتار ساعت سال است.
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
