جلد 30، شماره 3 - ( 1405 )
جلد 30 شماره 3 صفحات 157-143 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Daneshi A, Faramarzi M, Yaghobi S, Omidipour R, Kornejady A. Analysis of Farmers’ Attitudes toward Groundwater
Over-Abstraction and Its Socioeconomic Consequences in the Siminehroud Catchment. J Water Soil Sci. 2026; 30 (3) :143-157
URL: http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-4548-fa.html
URL: http://jstnar.iut.ac.ir/article-1-4548-fa.html
دانشی علیرضا، فرامرزی مرزبان، یعقوبی ثریا، امیدی پور رضا، کرنژادی آیدینگ. تحلیل نگرش کشاورزان نسبت به برداشت بی‌رویه آب از منابع زیرزمینی و پیامدهای اقتصادی-اجتماعی آن در حوضه آبخیز سیمینه‌رود. علوم آب و خاک. 1405; 30 (3) :143-157
گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران. ، m.faramarzi@ilam.ac.ir
چکیده: (19 مشاهده)
برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و اقتصادی مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران است که پیامدهای گسترده‌ای بر معیشت جوامع روستایی، پایداری کشاورزی و تعادل اکولوژیک حوضه‌های آبخیز دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نگرش کشاورزان درباره وقوع اضافه‌برداشت از منابع آب زیرزمینی و ارزیابی پیامدهای اقتصادی - اجتماعی ادراک‌شده آن در حوضه آبخیز سیمینه‌رود انجام شد. داده‌ها از طریق تکمیل ۳۷۳ پرسش‌نامه گردآوری و با آمار توصیفی، آزمون من – ویتنی و آزمون کای‌دو تحلیل شدند؛ اندازه اثر نیز محاسبه و مقادیر احتمال با روش بنجامینی – هوچبرگ تصحیح شد. در مجموع، 48/1 درصد پاسخ‌گویان معتقد بودند برداشت بی‌رویه در محدوده زندگی آنان در حال انجام است. پاسخ‌گویان دارای این ادراک جوان‌تر بودند (میانه 48/5 در برابر ۵۳ سال؛ 0/001p <) و فراوانی پاسخ مثبت در میان استفاده‌کنندگان از لوله‌کشی برای انتقال آب کمتر از استفاده‌کنندگان از کانال سنتی بود (24/2 در برابر 45/6 درصد؛ 0/001p =). این دو ارتباط پس از تصحیح نرخ کشف کاذب نیز پایدار ماندند. کاهش درآمد کشاورزان، کاهش سطح اراضی آبی، تغییر الگوی کشت و افزایش مهاجرت مهم‌ترین پیامدهای ادراک‌شده افت سطح ایستابی بودند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مدیریت بحران آب زیرزمینی در سیمینه‌رود به ترکیبی از پایش آبخوان، بهبود انتقال آب و مداخلات اجتماعی متناسب با ویژگی‌های بهره‌برداران نیاز دارد.
واژه‌های کلیدی: دریاچه ارومیه، برداشت بی‌رویه، نگرش کشاورزان، پیامدهای اقتصادی - اجتماعی، حوضه آبخیز سیمینه‌رود
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
