fa اثر پتانسیل‌های محرک رشد سویه‌های بومی ازتوباکتر کروکوکوم روی رشد، عملکرد و جذب عناصر غذایی در گندم عمومی Ggeneral پژوهشي Research این تحقیق به منظور بررسی اثر برخی از پتانسیل‌های محرک رشد شناخته شده در تعدادی از سویه‌های برتر <em>Azotobacter chroococcum</em> روی رشد، عملکرد و جذب عناصر غذایی در گندم (.<em>Triticum aestivum</em> L) در شرایط گلخانه‌ای به اجرا در آمد. تعدادی از سویه‌های ازتوباکتر کروکوکوم برتر از نظر تولید IAA، سیدوفور، هیدروژن سیانید و تثبیت کننده نیتروژن ملکولی انتخاب و بذر گندم رقم پیشتاز در قالب یک طرح کاملاً تصادفی توسط این سویه‌ها تلقیح و برخی از شاخص‌های رشد، عملکرد و جذب عناصر غذایی اندازه‌گیری شد که اثر تلقیح باکتری بر روی شاخص‌های عملکرد بیولوژیک، درصد پروتئین دانه، وزن هزار دانه، شاخص سطح برگ و به ویژه جذب عناصر N، P، Fe و Zn مثبت و معنی‌دار گردید. بیشترین آثار معنی‌دار در افزایش شاخص‌های مذکور در تیمارهای سویه‌های ازتوباکتر کروکوکوم تولید کننده فیتوهورمون (IAA) و سویه‌های تثبیت کننده نیتروژن ملکولی مشاهده گردید. به طور کلی بر اساس نتایج این مطالعه می‌توان گفت بعضی سویه‌های ازتوباکترکروکوکوم بومی استان چهار محال و بختیاری که در زمره ریزوباکتری‌های محرک رشد گیاه (PGPR) قرار گرفته بودند تأثیر مثبتی روی رشد و عملکرد گندم شامل عملکرد بیولوژیک و کیفیت دانه (درصد پروتئین دانه) تحت شرایط گلخانه‌ای داشته‌اند. هم‌چنین از این سویه‌ها می‌توان در جهت بهبود تغذیه گندم از نظر عناصر غذایی کم مصرف مانند آهن و روی استفاده نمود. <em>Azotobacter chroococcum</em> is an important PGPR (Plant Growth Promoting Rhizobacteria) producing compounds needed for plant growth. The aim of this research was to study the effects of different native strains of <em>Azotobacter chroococcum</em> on growth and yield of wheat under greenhouse counditions. Seeds of spring wheat (<em>Triticum aestivum</em> L. var. Pishtaz) were inoculated with some <em>Azotobacter chroococcum</em> strains capable of producing IAA, HCN, sidrophore and fixing molecular nitrogen. The inoculation of wheat with those strains had a positive, significant effect on biological yield, seed protein percentage, thousand seed weight, leaf area, N, P, Fe and Zn uptake, in particular, by wheat. The increased growth of wheat was most likely due to the production of IAA and enhanced nitrogen fixation by inoculated strains. Some strains of <em>Azotobacter chroococcum</em> native to Chaharmahal va Bakhtiari are established as PGPR. Results also support the efficiency of <em>Azotobacter chroococcum</em> as an important biofertilizer in wheat cropping systems. The selected strains had a significant effect on wheat growth and yield, including biological yield and seed quality under greenhouse counditions. This beneficial effect of <em>Azotobacter chroococcum</em> on wheat is attributed mainly to IAA production and, to some extent to non symbiotic nitrogen fixation in the rhizosphere. So, these strains can potentially be used to improve wheat nutrition of micronutrients such as Fe and Zn, in particular. : ازتوباکتر کروکوکوم، PGPR، IAA، سیدروفور، HCN، تثبیت بیولوژیک نیتروژن، رشد گندم، عملکرد، جذب عناصر Azotobacter chroococcum , PGPR, IAA, Siderophore, HCN, Biological nitrogen fixation, Wheat growth, yield, Nutrient uptake. 285 297 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-760&slc_lang=fa&sid=1 S. Rajaee سعیده رجایی Yes H. A. Alikhani حسینعلی علیخانی No F. Raiesi فایز رئیسی No