fa تعیین ترکیب شیمیایی و انرژی قابل سوخت و ساز ظاهری و حقیقی ارقام مختلف جو در جوجه‌های گوشتی عمومی Ggeneral پژوهشي Research این تحقیق به منظور ارزیابی میزان انرژی قابل سوخت و ساز ظاهری و حقیقی 5 رقم جو کشت شده در ایران (کارون در کویر، والفجر، بی نام، ماکویی وبدون پوشینه) با استفاده از روش‌های مختلف در جوجه‌های گوشتی انجام گرفت. جیره پایه شامل ذرت ،کنجاله سویا و مکمل‌های ویتامینه و معدنی بود. هر یک از جیره‌های آزمایشی نیز حاوی 30 درصد جو به عنوان جایگزین ذرت وکنجاله سویا در جیره پایه بودند. این تحقیق در 3 آزمایش مجزا اجرا گردید. در آزمایش اول، مقدار ME ارقام جو توسط دو روش جمع آوری کل مدفوع و استفاده از نشانگر(اکسیدکروم) در مدفوع به‌طور توأم در سن 35 روزگی تعیین شد. درآزمایش دوم مقادیر MEارقام جو توسط محتویات گوارشی ایلئوم تعیین شد. در آزمایش سوم، برای سنجش TME و TME_n از جوجه‌های دو آزمایش قبلی و در سن 48 روزگی استفاده گردید. اختلاف معنی‌داری بین روش‌های مذکور برای میانگینME ارقام جو مشاهده شد (P<0.05). میانگینAME_n جو با استفاده از روش محتویات ایلئوم به‌طور معنی‌دار(P<0.05) بیشتر ازروش استفاده از مدفوع (جمع آوری کل و معرف) بود (به ترتیب 2716 در مقابل 2318و 2124 کیلوکالری درکیلوگرم). مقادیر ME دانه جو تحت تأثیر رقم قرارگرفتند(P<0.05)، به‌طوری‌که رقم بدون پوشینه AME بیشتری نسبت به ارقام معمولی جو نشان داد (2695 درمقابل5/2407 برای AME و2630 درمقابل 7/2324 کیلوکالری در کیلوگرم برای AME_n). رقم، اثر معنی‌داری بر مقدار TME ارقام جو نداشت. نتایج این تحقیق نشان داد که بین ارقام مختلف مورد مطالعه از نظر مقدار انرژی قابل سوخت و ساز اختلاف وجود دارد. به‌علاوه، به نظر می‌رسد که استفاده از محتویات گوارشی ایلئوم روش سنجش دقیق و صحیحی برای تعیین AME جو در جوجه‌های گوشتی نباشد. This study was conducted to determine chemical composition and evaluated apparent metabolisable energy (AME) and true metabolisable energy (TME) values of five Iranian barley cultivars. Basal diet contained corn soybean and in each of the test diets barley was substituted for 30% of corn and soybean fractions. The study was carried out in 3 experiments. In experiment 1, metabolisable energy (ME) values were measured by both total collection and markers (chromic oxide) in excreta of 35-d-old chicks. In experiment 2, ME values of the barley cultivars were determined by ileal digesta procedure. In experiment 3, 36 48-d-old broiler chicks (used in experiment 1 and 2) were used to determine TME and the nitrogen corrected TME (TME_n) of the barley cultivars. Highly significant differences (P<0.05) between bioassay methods were observed on average barley ME values. The average barley AME_n value measured by ileal digesta method was significantly (P<0.05) higher than excreta (total collection and markers in excreta) (2716 Vs. 2318 and 2124 kcal/kg, respectively). Barley ME values were influenced by cultivar (P<0.05) and the hullless cultivar showed greater AME value than the hulled cultivars (2695 vs. 2407.5 kcal/kg AME 2630 vs. 2324.7 kcal/kg AME_n). Cultivar had no significant effect on barley TME value. It was concluded that there is high variation between energy contents of Iranian barley cultivars. In addition, ileal digesta was found not to be an accurate bioassay for determination of barley AME value in broiler chicks. انرژی قابل سوخت وساز ظاهری، انرژی قابل سوخت وساز حقیقی، جو، جوجه‌های گوشتی Apparent metabolisable energy, True metabolisable energy, Barley, Broiler chickens. 405 415 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-755&slc_lang=fa&sid=1 A.A. Gheisari عباسعلی قیصری Yes A.H. Pourabadeh امیرحسین پورآباده No J. Pourreza جواد پوررضا No M. Mahlougi مهرداد محلوجی No R. Bahadoran رامین بهادران No