fa کنترل بیولوژیکی بیماری پژمردگی آوندی میخک با عامل <i>Fusarium oxysporum</i> f.sp. <i>dianthi</i> به وسیله استرین‌های باسیلوس و سودوموناس جدا شده از فراریشه میخک عمومی Ggeneral پژوهشي Research جهت کنترل بیولوژیکی بیماری پژمردگی آوندی میخک، ناشی از قارچ <em>Fusarium oxysporum</em> f.sp . <em>dianthi،</em> اثر آنتاگونیستی 141 باکتری جدا شده از فراریشه (ریزوسفر) میخک علیه قارچ بیمارگر به روش کشت متقابل مورد بررسی قرار گرفت. از این تعداد، 16 استرین دارای خاصیت آنتاگونیستی بودند که 7 استرین با بیشترین هاله بازدارندگی برای آزمون‌های بعدی انتخاب شدند. بر اساس آزمون‌های بیوشیمیایی، فیزیولوژیکی و مرفولوژیکی استرین‌های E31 و E57 به عنوان <em>Bacillus</em> <em>cereus</em>، استرین‌های E76، E93، E102 و E121 به عنوان <em>Bacillus</em> <em>subtilis</em> و جدایه E130 به عنوان bv. III <em>Pseudomonas</em> <em>fluorescens</em> شناسایی شدند. در آزمون‌های آزمایشگاهی تمامی استرین‌ها نسبت به شاهد، با تولید متابولیت‌های فرار و متابولیت‌های مایع خارج سلولی از رشد میسلیومی بیمارگر جلوگیری کردند. این پدیده همراه با بعضی تغییرات مرفولوژیکی در هیف‌ها مشاهده گردید. متابولیت‌های استخراجی این استرین‌ها نیز باعث کاهش تعداد کنیدیوم و توانایی جوانه‌زنی کنیدیوم‌های بیمارگر شدند. در بررسی‌های صورت گرفته در شرایط کنترل شده با استفاده از خاک سترون و غیرسترون، تأثیر استرین‌های باکتریایی به دو روش آلوده‌سازی خاک و آغشته‌سازی ریشه به باکتری‌ها روی شدت بیماری، درصد گیاهان سالم و فاکتورهای رشدی مورد ارزیابی قرار گرفت. استرین‌های E57 و E121 به هر دو روش آلوده‌سازی خاک و آغشته‌سازی ریشه و جدایه E130 فقط به روش آغشته‌سازی ریشه، بیشترین تأثیر را در کاهش شدت بیماری و افزایش درصد گیاهان سالم از خود نشان دادند. استرین‌های E57 و E121 و E130 نسبت به شاهد به طور معنی‌داری وزن خشک گیاه را افزایش دادند. بیشترین وزن خشک در روش آلوده‌سازی خاک مربوط به جدایهE57 و در روش آغشته‌سازی ریشه مربوط به جدایهE130 بود. In order to study the biological control of carnation vascular wilt disease caused by <em>Fusarium oxysporum</em> f.sp. <em>dianthi</em>, 141 bacterial strains were isolated from carnation rhizosphere, and their antagonistic activity was evaluated against fungal pathogen in dual culture method. Among the tested strains, 16 strains showed antagonistic activity seven of them with more activity were selected for further investigation. Based on phenotypic features, strains E31 and E57 were identified as <em>Bacillus cereus</em> E76, E93, E102 and E121 as <em>Bacillus subtilis</em> and E130 as <em>Pseudomonas fluorescens</em> bv. III. All bacterial strains inhibited mycelial growth of <em>F. o. f</em>. sp. <em>dianthi</em> by production of non-volatile and volatile metabolites under laboratory condition. Microscopical analysis showed that all strains caused deformation of pathogen mycelium, and metabolites of these strains reduced conidia production rate and as well as the ability of conidia germination. In the <em>in vivo</em> tests, in sterilized and nonsterilized soils, the effect of bacterial strains was studied on disease severity, percentage of healthy plants and the growth rate of plants using soil inoculating and root-dipping into bacteria-methyl cellulose mixture methods. The E57 and E121 strains, in both methods, and E130 in root-dipping method showed highest effect on decreasing of disease severity and increasing of healthy plants percentage. Strains E57, E121 and E130 significantly increased total dry weight of carnation. Maximum dry weight was obtained by E57 and E130 in soil inoculating and root –dipping methods respectively. Pseudomonas fluorescens، Bacillus cereus, Bacillus subtilis, کنترل بیولوژیکی، پژمردگی آوندی، میخک Bacillus cereus, Bacillus subtilis, Pseudomonas fluorescens, Biological control, Vascular wilt, Carnation. 309 320 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-746&slc_lang=fa&sid=1 E. Karimi ابراهیم کریمی Yes H. Rouhani حمید روحانی No D. Zafari1 دوستمراد ظفری No Gh. Khodakaramian غلام خداکرمیان No M. Taghinasab میثم تقی نسب No