fa بررسی رابطه ژنتیکی برخی از صفات مهم زراعی با عملکرد دانه در سویا از طریقروش‌های آماری چند متغیره عمومی Ggeneral پژوهشي Research سی رقم سویا از گروه‌های رسیدگی متفاوت، در سال زراعی 83 ، در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران واقع در کرج در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار به منظور بررسی رابطه ژنتیکی برخی از صفات مهم زراعی و ارتباط آنها با عملکرد دانه مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که ارقام از نظر صفات مورد بررسی اختلاف معنی‌داری داشتند که دلالت بر وجود تنوع ژنتیکی بین ارقام دارد. صفات تعداد غلاف دربوته، تعداد دانه در بوته و وزن صد دانه (اجزای عملکرد) به ترتیب هم‌بستگی مثبت ومعنی داری را با عملکرد دانه داشتند. در مدل رگرسیون چند گانه، حدود 6/85 درصد تغییرات عملکرد دانه به عنوان متغیر وابسته توسط صفات شاخص برداشت، عملکرد بیولوژیکی، درصد پروتئین و تعداد دانه در بوته توجیه گردید، که اهمیت شاخص برداشت بیش از صفات دیگر بود. طبق نتایج تجزیه علیت بیشترین وکمترین اثر مستقیم و مثبت بر عملکرد دانه به ترتیب مربوط به صفت شاخص برداشت (54/0=P) و درصد پروتئین (008/0=P) بود. بنابراین شاخص برداشت را می توان به عنوان معیار گزینش در برنامه‌های اصلاحی برای بهبود عملکرد دانه مورد استفاده قرار داد. طبق نتایج تجزیه به عامل‌ها، پنج عامل مستقل از هم، مجموعا" 2/80 درصد از تغییرات کل داده‌ها را توجیه نمودند. عامل اول، 21/28 درصد از واریانس کل را توجیه نمود و به عنوان عامل فنولوژیکی نام‌گذاری شد. Thirty soybean cultivars from different maturity groups were evaluated in a randomized complete block design with four replications in Research Station of College of Agriculture at Tehran University in Karaj in 2004. The purpose was to determine genetic relationship of some important agronomic traits related to seed yield. Analysis of variance showed that there were significant differences among varieties for the traits under study, indicating the existence of genetic variation among varieties. Number of pods/plant, number of seeds/plant and 100-seed weight, all of which are considered yield components, had the highest genotypic correlation with seed yield. Using stepwise regression analysis, 85.6 % of seed yield variation was attributed to four traits, including harvest index, biological yield, protein precent and number of seeds /plant. Harvest index was more important for predicting seed yield compared to other traits based on standardized ßs. Results of path analysis showed that the harvest index and protein precentage had the highest and lowest direct and positive effect (p=0.536), (p=0.008), respectively. Therefore, harvest index may be considered as a selection criteria to improve seed yield in breeding programs. Results of factor analysis showed five independent factors accounted for 80.2 % of total variations in data. The first principle determined 28.2 % of total variation and was designated as phenologic factor. سویا ، ضریب هم‌بستگی، عملکرد دانه، تجزیه به عامل‌ها، تجزیه علیت Soybean, Coeficient correlation, Seed yield, Path analysis, Factor analysis. 227 236 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-740&slc_lang=fa&sid=1 V. Narjesi وحیده نرجسی Yes H. Zeinal Khaneghah حسن زینالی خانقاه No A. Zali عباسعلی زالی No