fa توزیع فلوراید در آب‌های زیرزمینی، خاک و تعدادی از گیاهان زراعی منطقه اصفهان عمومی Ggeneral پژوهشي Research میزان فلوراید محلول در آب‌های زیرزمینی، خاک و تعدادی از گیاهان زراعی در اطراف اصفهان به وسیله روش الکترود انتخابگر یونی (ISE) اندازه‌گیری شد. میانگین غلظت فلوراید در آب‌های منطقه مورد مطالعه در فصل بهار و تابستان به ترتیب 3/0 و 05/0 میلی‌گرم در لیتر بود. این مقادیر در محدوده مجاز برای مصارف آبیاری بوده ولی برای مصارف آب آشامیدنی دارای کمبود می‌باشد. میانگین غلظت فلوراید محلول در نمونه‌های خاک‌‌ 0/1 و حداکثر آن 2/3 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. به طورکلی، نقشه پراکنش مکانی فلوراید محلول در خاک نشان داد که میزان فلوراید در اطراف مراکز عمده صنعتی یعنی کارخانه‌های ذوب آهن و فولاد مبارکه و هم‌چنین پالایشگاه و نیروگاه بیشتر می‌باشد. در اندام هوایی گیاهان نیز کمترین و بیشترین مقدار فلوراید به ترتیب در یونجه با 2/0 و در ذرت با 2/4 میلی‌گرم در کیلوگرم وزن خشک مشاهده گردید. بالاترین میانگین غلظت فلوراید مربوط به گوجه‌فرنگی با 6/3 میلی‌گرم در کیلوگرم بود. میزان فلوراید در گیاهان با میزان فلوراید در خاک و آب آبیاری دارای هم‌بستگی مثبت و در سطح 1 درصد معنی‌دار و با ظرفیت تبادل کاتیونی خاک دارای هم‌بستگی منفی و در سطح 5 درصد معنی‌دار بود. Concentration of soluble fluoride in groundwater, soil, and some crops in Isfahan region was determined by Ion Selective Electrode (ISE) method. The mean fluoride concentration of water samples in the study area was 0.3 and 0.05 mg L^-1 in the spring and summer, respectively. These values are in an acceptable limit for irrigation, whereas for drinking water, they are in deficiency range. The average and maximum concentrations of soluble fluoride in soil samples were 1.0 and 3.2 mg kg^-1, respectively. In general, the spatial distribution of fluoride in soils showed that fluoride content around major industrial centers such as Isfahan Steel Factory, Mobarakeh Steel Co., and Isfahan oil refinery was higher than other sites. The minimum and maximum fluoride contents of crops were observed in alfalfa as 0.2 and in corn as 4.2 mg kg^-1, respectively. Tomato had the highest mean concentration of fluoride as 3.6 mg kg^-1. The fluoride concentration in plants positively correlated with the fluoride concentration in irrigation water and soil (P < 0.01) and negatively correlated with cation exchange capacity of soil (P < 0.05). آلودگی خاک، غلظت فلوراید، کیفیت آب ، منطقه اصفهان، گیاهان زراعی Soil pollution, Fluoride concentration, Water quality, Isfahan region, Crops. 43 51 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-725&slc_lang=fa&sid=1 N. Mirghaffari نوراله میرغفاری Yes H. Shariatmadari حسین شریعتمداری No