fa بررسی آبیاری تیپ و شیاری از لحاظ عملکرد و کارایی مصرف آب در زراعت سیب‌زمینی عمومی Ggeneral پژوهشي Research به منظور بررسی روش‌های آبیاری تیپ و شیاری از لحاظ عملکرد و کارایی مصرف آب در زراعت سیب‌زمینی، آزمایشی در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی همدان (ایستگاه اکباتان) در سال 1383 انجام شد. این تحقیق به صورت کرت‌های خرده شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با فاکتور اصلی مقادیر مختلف آب آبیاری در سه سطح (75، 100 و 125 درصد تبخیر تجمعی از تشت تبخیر کلاس A) و فاکتور فرعی روش آبیاری در چهار تیمار (شامل نوارهای تیپ وسط پشته روی سطح خاک، نوارهای تیپ وسط پشته در عمق 5 سانتی‌متری، نوارهای تیپ کناره‌های پشته روی سطح خاک و آبیاری شیاری) در سه تکرار انجام گردید. نتایج نشان داد که با افزایش آب مصرفی، عملکرد محصول افزایش می‌یابد. بدون در نظر گرفتن روش آبیاری، در بین سطوح فاکتور اصلی، حداکثر عملکرد سیب‌زمینی (51/32 تن در هکتار) مربوط به تیمار آبیاری 125% و حداقل عملکرد (33/19 تن در هکتار) مربوطه به تیمار آبیاری 75% بود. در میان تیمارهای مختلف فاکتور فرعی، کمترین عملکرد (35/21 تن در هکتار) مربوط به روش آبیاری شیاری و بیشترین عملکرد (91/28 تن در هکتار) مربوط به روش آبیاری تیپ، تیمار نوار تیپ در عمق 5 سانتی‌متری از سطح زمین و وسط پشته می‌باشد. بیشترین کارایی مصرف آب (68/4 کیلوگرم بر متر مکعب) مربوط به روش آبیاری تیپ، تیمار نوار تیپ در عمق 5 سانتی‌متری از سطح زمین و وسط پشته و کمترین کارایی مصرف آب (32/3 کیلوگرم بر متر مکعب) مربوط به آبیاری شیاری بود. اختلاف کارایی مصرف آب بین تیمارهای آب آبیاری 75 و 100 درصد معنی‌دار نبود و بیشترین کارایی مصرف آب (49/4 کیلوگرم بر متر مکعب) در تیمار آبیاری 125 درصد به‌دست آمد. هم‌چنین از نظر اقتصادی، سطح آبیاری 125 درصد نسبت به سایر سطوح مورد استفاده مقرون به صرفه‌تر می‌باشد. To investigate yield and water use efficiency (WUE) of potato with tape and furrow irrigations, an experiment was performed at Hamadan Agricultural and Natural Resources Research Center (Ekbatan station) in 2004. The experiment was arranged in a split-plot experimental design based on completely randomized block with 3 replications of irrigation water amount as the main factor (75%, 100%, 125% of cumulative evaporation from class A pan) and sub-factor of irrigation method [including tapes in the middle of furrow ridge on soil surface (T_D0), tapes in the middle of furrow ridge at the depth of 5 cm (T_D5), tapes on the sides of furrow ridge on soil surface (T_S0), and furrow irrigation (F)]. The results indicated that yield of potato increased with increasing water use. Regardless of irrigation method, maximum (32.51 ton/ha) and minimum (19.33 ton/ha) yield of potatoes was achieved with 125% and 75% irrigation water treatments, respectively. The lowest yield (21.35 ton/ha) was obtained in furrow irrigation and the highest yield (28.91 ton/ha) belonged to tape irrigation (T_D5 treatment). The highest WUE (4.68 kg/m³) belonged to tape irrigation (T_D5 treatment) and the lowest WUE (3.32 kg/m³) belonged to furrow irrigation (F). The difference in WUE between 75% and 100% irrigation water treatments was not significant. The highest WUE (4.49 kg/m³) was achieved in treatment 125%. Also, it is more economical to use irrigation water treatment of 125%, as compared with other irrigation water treatments. آبیاری تیپ، آبیاری شیاری، کارایی مصرف آب، راندمان کاربرد Tape irrigation, Furrow irrigation, Water use efficiency, Application efficiency. 15 27 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-723&slc_lang=fa&sid=1 S. Akhavan سمیرا اخوان Yes S. F. Mousavi سید فرهاد موسوی No B. Mostafazadeh-Fard بهروز مصطفی‌زاده فرد No A. Ghadami Firoz Abadi علی قدمی فیروزآبادی No