fa تأثیر قارچ‌های اندوفیت گیاهان فسکیوی بلند و مرتعی در کنترل بیولوژیک شپشک مومی ریشه <i>Phenococcus solani</i><span dir=ltr>(Hom.: Pseudococcidae)</span> عمومی Ggeneral پژوهشي Research قارچ‌های اندوفیت . <em>Neotyphodium</em> spp به طور هم‌زیست، گیاهان علوفه‌ای فسکیوی بلند <em>Festuca arundinacea</em> Shcreb و فسکیوی مرتعی .<em>F</em>. <em>pratensis</em> Huds را آلوده می‌سازند. شپشک مومی <em>Phenococcus solani</em> Ferris به برخی گیاهان علوفه‌ای حمله می‌کند. برای بررسی نقش این قارچ‌های هم‌زیست در کنترل آفت فوق، ازچهار ژنوتیپ گیاهی فسکیوی بلند و دو ژنوتیپ فسکیوی مرتعی که به طور طبیعی حاوی اندوفیت بودند، استفاده شد. ابتدا پنجه‌های گیاهی به دو قسمت تقسیم و یک قسمت با استفاده از مخلوط محلول دو قارچ‌کش شامل پروپیکونازول به مقدار دو گرم ماده مؤثر و فولیکور به میزان یک میلی‌لیتر در لیتر آب، عاری از قارچ شد. آزمایش در 12 تیمار، شامل شش ژنوتیپ و هر کدام دارای دو حالت، حاوی اندوفیت و بدون اندوفیت در سه تکرار در طرح بلوک کامل تصادفی در مزرعه کشت شد. شمارش شپشک‌ها با مشاهده اولین علائم آلودگی روی ریشه شروع شد. برای شمارش تعداد شپشک‌ها، یک کپه گیاهی که به طور میانگین شامل 200 پنجه بود از هر تکرار (کرت) به صورت تصادفی انتخاب گردید. تعداد پنجه، وزن ریشه و وزن ساقه یک کپه در هر پلات به صورت تر و خشک اندازه‌گیری شد. هم‌بستگی عملکرد علوفه خشک یعنی وزن بخش هوایی گیاهان از ارتفاع 5 سانتی‌متری سطح خاک و دیگر صفات رویشی با تعداد شپشک شمارش شده روی ریشه به عنوان معیاری در تعیین خسارت احتمالی این آفت بررسی شد. نتایج نشان داد که گیاهان بدون اندوفیت فسکیوی بلند به طور معنی داری آلودگی بیشتر یعنی تعداد زیادتری شپشک، نسبت به گیاهان حاوی اندوفیت دارد. در گیاهان حاوی اندوفیت هیچ شپشکی دیده نشد. عملکرد علوفه خشک نیز به طور معنی‌داری در گیاهان حاوی اندوفیت بیش از گیاهان بدون اندوفیت بود. ضرایب هم‌بستگی نیز نشان داد که عملکرد علوفه خشک با تعداد شپشک، هم‌بستگی منفی و معنی‌داری دارد که نشان‌دهنده خسارت شپشک مومی <em>P. solani</em> از طریق تغذیه از ریشه در ‌گیاهان بدون اندوفیت بود. Endophytic fungi, <em>Neotyphodium</em> spp. symbiotically infect host grasses, <em>Fescue arundinacea</em> Schreb. and<em> F. pratensis</em> Huds. and Mealybug, <em>Phenococcus solani</em> Ferris attacks some forage plants. To evaluate the role of these fungi to control this pest, four genotypes of <em>F. arundinacea</em> and two genotypes of <em>F. pratensis</em> were used. Plant tillers were split into two sections, one section of which was freed from endophyte using a fungicide mixture. The mixture contained 2 grams of active ingredients of Propiconazol and 1 ml of Folicur per liter of water. New tillers from endophyte-infected and endophyte-free plants were transferred into the field. The number of mealybugs was measured after the first visible sign of infestation on roots. To count mealybug, one plant hill of each plot was randomly selected. Hay yield of each plot was measured by clipping the plants 5 cm above ground level. Correlation of hay yield and other growth characteristics with the number of mealybugs on roots as an index for mealybug damage on infested plants was determined. The results indicated that endophyte-free plants were highly infested with mealybug, <em>P. solani</em> compared with endophyte-infected plants that were completely free of <em>P. solani</em>, correlation coefficients showed that there was significant negative correlation between forage yield and mealybug numbers, indicating mealybug damage on infested plants. It seems that endophytic fungi are effective biocontrol factors for some root feeding pest such as mealybug,<em> P. solani</em>. قارچ‌های اندوفیت، فسکیوی بلند و مرتعی، شپشک مومی ریشه Endophytic fungi, Tall fescue and meadow fescue, Root mealybug. 269 277 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-559&slc_lang=fa&sid=1 B. Hatami بیژن حاتمی Yes A.F. Mirlohi آقافخر میرلوحی No M.R. Sabzalian محمدرضا سبزعلیان No