fa مقایسه ترک خوردگی دانه و زمان خشک شدن شلتوک در شرایط بسترهای ثابت و سیال آزمایشگاهی عمومی Ggeneral پژوهشي Research سیستم‎های سنتی و قدیمی خشک‌‌کردن شلتوک در ایران ضایعات زیادی را به‌علت خشک‌‌شدن غیریکنواخت، در فرایند تولید برنج باعث می‌‌شود. در این پژوهش برای کاهش میزان ترک‎خوردگی و افزایش سرعت خشک‎شدن در دمای بالاتر از دمای متداول، از روش بستر سیال برای خشک‌‌کردن شلتوک بهره‌گیری شده است. برای خشک‎کردن نمونه‌ها از یک دستگاه خشک‌‌کن آزمایشگاهی بهره‌گیری شد. آزمایش‌های خشک‌‌کردن، شامل بررسی زمان خشک‌‌کردن و درصد ترک خوردگی دانه‌‌های شلتوک در سه شرایط بستر ثابت، حداقل سیال‎سازی و سیال کامل و در دماهای 40، 60، 80 درجه سانتی‌‌گراد انجام شد. نتایج نشان داد که در شرایط حداقل سیال‎سازی میزان ترک‌خوردگی دانه نسبت به شرایط بستر ثابت، در دماهای 40، 60 و 80 درجه سانتی‌گراد، به‌ترتیب حدود 57%، 68% و 75% کاهش یافت. در حالی‌که این کاهش در شرایط بستر سیال‎ کامل نسبت به بستر ثابت در دماهای مذکور به‌ترتیب حدود 40%، 54% و 65% بود. کمترین زمان خشک‌‌کردن شلتوک، در روش حداقل سیال‎سازی و بیشترین زمان، در روش بسترثابت طول کشید. نتایج به‌دست آمده نشان داد که روش حداقل سیال‎سازی دارای کمترین مقدار ترک‌خوردگی و زمان خشک شدن در تمام دماهای مورد آزمایش است. Traditional paddy dryer systems in Iran cause considerable losses in rice production due to non-uniform drying. In order to decrease the amount of kernel fissuring and to increase the drying rate, fluidized bed method was applied in this study for rough rice drying at temperatures higher than normal. An experimental dryer was used for drying the samples. The drying experiments were set up to find kernel fissuring percentage and the drying times under three conditions: fixed, minimum, and full fluidized bed conditions at temperatures of 40, 60 and 80^oC. Results showed that the amount of kernel fissuring, at minimum fluidization compared to fixed bed condition, decreased 57%, 68% and 75% at temperatures of 40, 60 and 80^oC, respectively. This reduction at full fluidization compared to fixed bed condition, at the above temperatures, was 40%, 54% and 65%. The minimum fluidization method took the lowest and the fixed bed method took the highest drying time. It was concluded that the minimum fluidization drying method had the lowest fissuring and drying times at all experimental temperatures. شلتوک، بستر ثابت، خشک‌کن بسترسیال، زمان خشک‌شدن، ترک‌خوردگی دانه، حداقل سیال سازی و سیال کامل Rough rice, Fixed bed, Fluidized bed dryer, Drying time, Kernel fissuring, Minimum and full fluidization. 235 246 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-498&slc_lang=fa&sid=1 R. Amiri Chaijan رضا امیری‌چایجان Yes M. H. Khosh-Taghaza محمد هادی خوش تقاضا No