fa ترجیح مراحل مختلف رشدی شته سیاه یونجه <i>Aphis craccivora</i><span dir=ltr> Koch (Hom.: Aphididae)</span> توسط زنبور پارازیتویید <span dir=ltr>[<i>Lysiphlebus fabarum</i> Marshall (Hym.: Aphidiidae)]</span> عمومی Ggeneral پژوهشي Research ترجیح مراحـل مختلف رشـدی شته سیاه یونجـه (<em>Aphis craccivora</em> Koch) توسـط زنبـور پارازیتـوئید(<em>Lysiphlebus fabarum</em> (Marshall ) در شرایط اتاقک رشد (دمای 2±20 درجه سانتی‌گراد، رطوبت نسبی5± 55 درصد و دوره نوری روشنایی: تاریکی10:14 ساعت) و در دو آزمایش بررسی شد. در آزمایش اول، ترجیح مرحله میزبانی با بهره‌گیری از کلیه مراحل رشدی شته به نسبت مساوی و در آزمایش دوم با بهره‌گیری از نسبت‌های متغیر 5:15، 15:15 و 15:5 از دو مرحله سنین پورگی سوم به چهارم بررسی شد. هدف از این بررسی تعیین مرحله رشدی ترجیح شته میزبان توسط زنبور پارازیتوئید(<em>L. fabarum</em>) بود. براساس نتایـج حاصله زنبور پارازیتوئیـد (<em>L. fabarum</em>) پوره‎های سن سوم شته سـیاه یونجه را با 75/38 درصد پارازیتیسم به سـایر مراحل رشدی ترجیح داد و بین این مرحله با سایر مراحل اختلاف معنی‎دار وجود داشت. در مراحل بعدی پوره‎های سن چهارم 75/23 و حشرات کامل 25/21 درصد پارازیته شدند و پوره‎های سن اول پارازیته نشدند. در بررسی نسبت‎های متغیر از پوره‎های سنین سوم به چهارم شته سیاه یونجه، در تراکم یکسان از دو سن نام‌برده، میزان پارازیتیسم پوره‎های سن سوم 74/55 و پوره‎های سن چهارم 26/44 درصد بود و در نسبت‎ 25 به 75 درصد از پوره‎های سن سوم به چهارم، میزان پارازیتیسم پوره‎های سن سوم 9/35 درصد و پوره‎های سن چهارم09/64 درصد و در نسبت 75 به 25 درصد از پوره‎های سن سوم به چهارم، میزان پارازیتیسم پوره‎های سن سوم 6/79 درصد و پوره‎های سن چهارم 36/20درصد دیده شد. پس از محاسبه درصد پارازیتیسم براساس معادله مرداک و رسم نمودار نسبت‎های میزبان پارازیته شده (Na1/Na2) به نسبت‎های اولیه میزبان (N1/N2) مشخص شد که زنبور پارازیتوئید (<em>L. fabarum</em>) در نسبت‎های متغیر از دو مرحله مختلف میزبان نیز برای پوره سن سه ترجیح مثبت و برای پوره سن چهار ترجیح منفی دارد. به عبارت دیگر تغییرنسبت‎ها نیز نتوانست ترجیح پارازیتوئید نسبت به پوره‎های سن سوم را تغییر دهد و در نسبت‎های متغیر نیز ترجیح مثبت به سن سوم دیده شد. The host-stage preferences of alfalfa black aphid, <em>Aphis craccivora</em>, by parasitoid wasp, <em>Lysiphlebus fabarum</em>, were studied under two trials under growth chamber conditions (55±5 %, R. H., L:D 14:10 H. and Tem. 20 ±2^° C ). In the first trial, all stages of aphid in equal ratios, and in the second trial, variable ratios of 5:15, 15:15 and 15:5 of 3rd and 4th instar nymphs were used for parasitisation. The objective was to identify the most preferred stage of aphid for parasitism by <em>Lysiphlebus fabarum</em>. The results showed that 3^rd instar nymphs of alfalfa black aphid were the most preferred stage with 38.75% of parasitism. Whereas 4^th instar nymphs and adults had 23.75% and 21.25% parasitism, respectively. The first instar nymphs were not parasitized at all. In the second trial with variable ratios of 3^rd and 4^th instars of alfalfa black aphid, parasitism of 3rd instar in ratios 25, 50 and 75 percent of total population were 35.9, 55.74 and 79.6%, respectively, while those for 4^th instar nymphs were 20.36, 44.26 and 64.09%, respectively. So there was a positive preference for 3^rd instar and a negative preference for 4th instar nymphs. شته سیاه یونجه ( Aphis craccivora ) ، زنبور پارازیتوئید ( Lysiphlebus fabarum )، ترجیح میزبانی Alfalfa black aphid, Aphis craccivora , Parasitoid, Lysiphlebus fabarum , Host preference 225 234 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-497&slc_lang=fa&sid=1 H. M. Takalloozadeh حاجی‌محمد تکلوزاده Yes K. Kamali کریم کمالی No A. Talebi, Y. Fathipour یعقوب فتحی‌پور No