fa واکنش‌های فیزیولوژیکی ارقام کلزا <span dir=ltr>(<i>Brassica napus</i> L.)</span> در مرحله رشد رویشی نسبت به تنش شوری عمومی Ggeneral پژوهشي Research طی یک بررسی که در قالب یک آزمایش فاکتوریل با طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد، واکنش رشد (ماده خشک اندام‌های هوایی) 18 رقم کلزا در سطوح شوری برابر با 2/1، 6 و 12 دسی‌زیمنس بر متر حاصل از NaCl، مطالعه و ارتباط آن با پتانسیل آب برگ، غلظت Na و K، نسبت آنها و توان گزینش K در برابر Na و غلظت کلروفیل برگ ارزیابی شد. نتایج نشان داد که همراه با اثر معنی‌دار شوری روی کاهش کل میزان ماده خشک تولید شده در اندام‌های هوایی، صفات مربوط به یون‌ها شامل: غلظت Na، نسبت K/Na، توان گزینش K در برابر Na و هم‌چنین پتانسیل آب برگ به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر شوری کاهش و غلظت K افزایش یافت و تنها پتانسیل آب برگ بود که بالاترین هم‌بستگی منفی و معنی‌دار را با ماده خشک گیاه نشان داد. بنابراین به نظر می‌رسد میزان آب موجود در داخل گیاه می‌تواند واکنش‌های تحمل یا حساسیت به شوری را توجیه کند. بر این پایه ارقام با نشان دادن تفاوت معنی‌دار در گروه‌های مختلفی قرار گرفتند. ارقام آلیس، فورنکس، دی پی 8، 94 و لیکورد در گروهی که تصور می‌رود متحمل به شوری باشند و ارقام اوکاپی، اکامر و اورال درگروه موسوم به حساس به شوری قرار گرفتند. هشت رقم دیگر در حد میانگین بودند. به‌علاوه سه رقم کنسول، وی دی اچ 98ـ8003 و اورینت در صفات یاد شده به‌گونه‌ای واکنش نشان دادند که از وضعیتی خارج از توجیه فوق‌الذکر برخوردار می‌شوند. راهبرد هالوفیتی در مورد این سه رقم قابل بررسی است. In a pot experiment, the growth (Dry matter) responses of 18 rapeseed varieties to three levels of NaCl salinity induced by 1.2, 6, and 12 dS.m^-1 were investigated using a factorial experiment with a randomized complete block design in 3 replications. The results indicated that salinity reduced total dry matter, Na concentration, K/Na ratio, ion selectivity of K versus Na, and leaf water potential while it increased K concentration. However, the leaf water potential of the plants had the highest and a significantly negative correlation with total dry matter accumulation. Therefore, it seemed that leaf water content of the plants could explain the tolerance or sensitivity responses to salinity. The rapeseed varieties were accordingly ranked into different groups. The varieties viz, Alice, Fonax, DP.94.8 and Licord were classified as saline tolerant group, and varieties such as Okapi, Akamar and Eurol as saline sensitive group. The remaining eight rapeseed varieties were moderately tolerant. Moreover, the response of rapeseed varieties viz. Consul, VDH8003-98 and Orient were different such that the above explanation could not be applied to them. Therefore, halophytic strategies for these three varieties might be worth further investigation. پتانسیل آب برگ، تنش شوری، توان گزینش K در برابر Na، کلروفیل، کلزا Chlorophyll, Ion selectivity, Rapeseed, Salinity stress, Water potential. 103 113 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-488&slc_lang=fa&sid=1 A. Enferad اکبر انفراد Yes K. Poustini کاظم پوستینی No N. Majnoon Hosseini ناصر مجنون حسینی No A. A. Khajeh-Ahmad-Attari احمدعلی خواجه احمد عطاری No