fa اثرهای شوری آب آبیاری و کاربرد روی بر حلالیت کادمیم خاک و غلظت آن در گندم عمومی Ggeneral پژوهشي Research یک آزمایش فاکتوریل با دو سطح روی (صفر و 5/1 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک)، پنج سطح شوری آب آبیاری (صفر، 60، 120 و 180 میلـی‌مولار کـلرید سدیم و 120 میلی‌مولار نیترات سدیم) با سه تکرار اجـرا گردید. بذر گنـدم، رقـم روشـن (<em>Triticum aestivum</em> cv. Roshan) در داخل گلدان‌ها کشت گردید. بعد از برداشت گیاه، غلظت روی و کادمیم در اندام‌های هوایی اندازه‌گیری شد. فعالیت گونه‌های مختلف روی و کادمیم محلول خاک با استفاده از نرم‌افزار MINTEQA2 تخمین زده شد. شوری ناشی از کلرید سدیم باعث افزایش غلظـت کادمیم کل و نیز گونـه‌های CdC1⁰₂, Cd²⁺ و⁺CdC1 محلول خـاک شد، در حـالی‌که شوری نیترات سدیم تأثیری بر غلظت کادمیم محلول خاک نداشت. غلظت کادمیم گیاه، با غلظت کادمیم کل و کلر محلول خاک هم‌بستگی مثبت و با غلظت روی محلول خاک هم‌بستگی منفی داشت. مصرف سولفات روی باعث کاهش غلظت کادمیم و افزایش غلظت روی در گیاه گردید. نتایج این آزمایش نشان داد یون کلرید، نقش مؤثری در افزایش حلالیت کادمیم خاک و جذب آن به وسیله گیاه دارد. A factorial experiment with two levels of Zn (0 and 1.5 mg Zn kg^-1), five salinity levels of irrigation water (0, 60, 120 and 180 mM NaC1, and 120 mM NaNO₃) in three replications was conducted. Wheat (<em>Triticum aestivum</em> cv. Roshan) was seeded in pots. After plant harvesting, zinc and cadmium concentrations were determined in the shoot. Activities of metal species in the soil solution were predicted using the computer program MINTEQA2. Treating the soil with NaC1-salinized water increased total concentration of cadmium (Cd_T) as well as Cd²⁺, CdC1⁰₂, and CdCl⁺ species whereas, NaNO₃ treatment had no significant effect on Cd_T. Shoot Cd concentrations were positively related to Cd_T and soil solution Cl^- but negatively related to Zn_T. Application of Zn-fertilizer decreased Cd and increased Zn concentrations in shoot, significantly. The results of this experiment showed that Cl^- has an effective role in increasing mobility of soil Cd and its uptake by plant. کادمیم، روی، شوری، گندم. Cadmium, Salinity, Zinc, Wheat. 53 60 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-484&slc_lang=fa&sid=1 A. H. Khoshgoftarmanesh امیرحسین خوش‌گفتار منش Yes H. Shariatmadari حسین شریعتمداری No N. Karimian نجفعلی کریمیان No