fa توزیع شکل‌های نیتروژن در خاک‌های آهکی تحت کشت استان فارس و رابطه آنها با ویژگی‌های خاک عمومی Ggeneral پژوهشي Research به‌منظور اطلاع از چگونگی توزیع شکل‌های معدنی نیتروژن، تعیین هم‌بستگی بین این شکل‌ها با ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک، و به‌دست آوردن معادله‌هایی برای پیش‌بینی شکل‌ها با بهره‌گیری از ویژگی‌های خاک در خاک‌های آهکی استان فارس، 25 نمونه خاک سطحی از مناطق عمده کشاورزی استان فارس انتخاب و شکل‌های نیتروژن زیر در آنها اندازه‌گیری شد: نیتروژن کل، نیتروژن نیتراته به روش فنل دی سولفونیک اسید؛ نیتروژن نیتراته استخراجی به‌وسیله پتاسیم کلرید 2 مولار، آمونیوم استخراجی به‌وسیله محلول‌های پتاسیم کلرید 2 مولار، سولفوریک اسید یک نرمال؛ سدیم هیدروکسید 25/0 نرمال، نیتروژن قابل اکسایش به‌وسیله محلول‌های پرمنگنات اسیدی و قلیایی و نیتروژن آمونیومی استخراجی به‌وسیله پتاسیم کلرید 2 مولار در دمای 100 درجه سانتی‌گراد. بر اساس نتایج به دست آمده، بیشترین مقدار نسبی شکل‌ها ( نسبت به نیتروژن کل خاک) مربوط به شـکل آزاد شده با پرمنگنات قلـیایی (47/4 درصد) و کمترین آن مربوط به شکل‏ تبادلی ( 6/0 درصد ) بود. شکل‌های محلول در آب و تبادلی روی‌هم‌رفته کمتر از 2 درصد نیتروژن را تشکیل می‌داد. بین نیتروژن کل خاک و شکل‌های آزاد شده با پرمنگنات اسیدی و پرمنگنات قلیایی، هم‌بستگی بالایی به ترتیب با ضریب‌های هم‌بستگی 931/0 و 850/0 به دست آمد. هم چنین بین ماده آلی خاک و هر یک از شکل‌های نیتروژن کل خاک، آزاد شده با پرمنگنات اسیدی و آزاد شده با پرمنگنات قلیایی، معادله‌های خوبی به دست آمد که ارتباط تنگاتنگ این شکل‌ها را با ماده آلی نشان می‌دهد. Twenty-five surface samples of calcareous soils of Fars Province were used to study the distribution of different nitrogen (N) forms to determine the relationship between the N forms and soil charcteristics, and to obtain regression equations for prediction of N forms from soil characteristics. The forms determined were: soil total nitrogen NO₃-N by phenol disulfunic acid NO₃-N extractable by 2 M KCl NH₄-N extractable by 2 M KCl, 1 N sulfuric acid, and 0.25 N sodium hydroxide oxidative released N by acid permanganate and alkaline permanganate and NH₄-N extractable by 2 M KCl at 100 ^oC. The highest amount of N was that released by alkaline permanganate which constituted 4.47% of soil total N and the lowest form was exchangeable NH₄⁺ which amounted to only 0.6% of total N. Water soluble and exchangeable forms accounted for less than 2% of total N. Highly significant correlations were found between total N and acid permanganate-N (r=0.931) and total N and alkaline permanganate-N (r=0.850). Highly significant regression equations were obtained for prediction of soil total N, acid permanganate-N, and alkaline permanganate-N from soil organic matter (OM), which is an indication of a close relationship of these N forms with OM. نیتروژن محلول در آب، آمونیوم تبادلی، نیتروژن آلی، ماده آلی، pH Water soluble-N, Exchangeable-NH4+, Organic-N, Organic matter, pH 39 52 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-483&slc_lang=fa&sid=1 J. Yasrebi جعفر یثربی Yes N. Karimian نجفعلی کریمیان No M. Maftoun منوچهر مفتون No A. Abtahi علی ابطحی No A. Ronaghi عبدالمجید رونقی No M. T. Assad محمد تقی آساد No