fa اثرات سیستم‌های مختلف کوددهی بر معدنی‌شدن نیتروژن و عملکرد ماده خشک در کشت سورگوم در خاک با بافت لوم شنی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" lotus="" style="font-family:">این مطالعه تأثیر چهار سیستم کوددهی - بدون کود، کود شیمیایی مبتنی بر اوره، کود گاوی و کود ترکیبی اوره و گاوی را بر معدنی‌شدن نیتروژن و عملکرد ماده خشک در سورگوم کشت‌شده در خاک لوم شنی با حاصلخیزی کم مورد ارزیابی قرار داد. پتانسیل معدنی‌شدن نیتروژن (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:80%"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">N₀</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" lotus="" style="font-family:">) با استفاده از یک مدل سینتیکی مرتبه اول در بین تیمارهای مختلف کودی ارزیابی شد. نتایج نشان داد که تیمارهای اوره در مقایسه با کود گاوی و تیمارهای ترکیبی، پتانسیل معدنی‌شدن نیتروژن بیشتری را نشان می‌دهند؛ به‌طوری که مقادیر </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:80%"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">N₀</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> از 13/46 تا 17/89 میلی‌گرم نیتروژن در کیلوگرم خاک متغیر بود. کوددهی ترکیبی به طور مداوم مقادیر </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:80%"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">N₀k</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> بیشتری را تولید کرد که نشان‌دهنده افزایش در دسترس‌بودن نیتروژن و سرعت معدنی‌شدن است. تطابق بین اوج معدنی‌شدن نیتروژن و مراحل بحرانی رشد سورگوم دیده شد. بیشترین عملکرد ماده خشک با مصرف ۲۴۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار از کود ترکیبی حاصل شد</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" lotus="" style="font-family:">؛</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> اگرچه مصرف ۱۶۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار از همان منبع نیز عملکرد مشابهی داشت. این یافته‌ها مزایای هم‌افزایی تلفیق کودهای آلی و معدنی را برای بهینه‌سازی پویایی نیتروژن و بهره‌وری محصول در خاک‌های کم‌حاصلخیز برجسته می‌کند.</span></span></span></b></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="text-autospace:none"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">This study evaluated the impact of four fertilization systems&mdash;no fertilizer, urea-based chemical fertilizer, cow manure, and combined urea and cow manure&mdash;on nitrogen mineralization and dry matter yield in sorghum cultivated on sandy loam soil with low fertility. Nitrogen mineralization potential (N₀) was assessed using a first-order kinetic model across various fertilizer treatments. Results indicated that urea-based treatments exhibited superior nitrogen mineralization potential compared to cow manure and combined treatments, with N₀ values ranging from 13.46 to 17.89 mg N/kg soil. Combined fertilization (urea + cow manure) consistently produced higher N₀k values, suggesting enhanced nitrogen availability and mineralization rates. Correspondence between nitrogen mineralization peaks and critical sorghum growth stages was observed, particularly during vegetative and reproductive phases. The highest dry matter yield was achieved with 240 kg N/ha from combined fertilizer, although 160 kg N/ha from the same source yielded comparably. These findings highlight the synergistic benefits of integrating organic and inorganic fertilizers to optimize nitrogen dynamics and crop productivity in low-fertility soils.</span><span style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> اوره, بهره‌وری محصول, پتانسیل معدنی‌شدن نیتروژن, پویایی نیتروژن, کود دامی Urea, Crop productivity, Nitrogen mineralization potential, Nitrogen dynamic, Animal manure 1 12 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1211-3&slc_lang=fa&sid=1 Marziyeh Pourazizi مرضیه پورعزیزی mprz_2006@yahoo.com No Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. Sina Fallah سینا فلاح fallah-s@sku.ac.ir Yes Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.