fa ارزیابی شاخص کیفیت خاک در حضور هیدروچار باگاس نیشکر با استفاده از ترکیب آنتروپی شانون و تحلیل مؤلفه‌های اصلی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">خاک به‌عنوان یکی از منابع حیاتی طبیعی، نقشی اساسی در پایداری اکوسیستم‌ها و امنیت غذایی جهانی دارد. اما تخریب ناشی از مدیریت ناپایدار، کشاورزی فشرده و آلودگی ظرفیت آن را تهدید می‌کند. استفاده از اصلاح‌کننده‌های آلی مانند هیدروچار رویکردی نوین برای بهبود خواص فیزیکوشیمیایی خاک و ارتقای شاخص کیفیت خاک (SQI) است. این پژوهش با هدف بررسی اثر سطوح مختلف هیدروچار بر ویژگی‌های خاک و ارزیابی SQI انجام شد. تیمارها شامل شاهد و سه سطح هیدروچار (H10، H20 و H50) بودند. ویژگی‌های pH، تخلخل، چگالی ظاهری، هدایت الکتریکی، کربن آلی، نیتروژن کل و فسفر قابل‌استفاده اندازه‌گیری و پس از نرمال‌سازی با روش‌های آنتروپی و تحلیل مؤلفه‌های اصلی وزن‌دهی شدند. نتایج نشان داد نیتروژن و کربن آلی بیشترین اهمیت را در کیفیت خاک دارند. تیمار H50 بالاترین SQI (0/815) را به‌طور معنی‌دار نسبت به سایر تیمارها داشت؛ درحالی‌که H20 (0/546) و H10 (0/336) نیز نسبت به شاهد (0/159) اثر مثبت داشتند. بهبود کربن آلی، نیتروژن و فسفر و کاهش چگالی ظاهری از مهم‌ترین اثرهای هیدروچار بود؛ هرچند افزایش هدایت الکتریکی در H50 دیده شد. در مجموع، کاربرد هیدروچار اثر مثبت و تدریجی بر SQI دارد و سطح H20 می‌تواند به‌عنوان گزینه بهینه برای ارتقای حاصلخیزی و کاهش خطر شوری پیشنهاد شود.</div> <div style="text-align: justify;">Soil, as one of the vital natural resources, plays a fundamental role in ecosystem sustainability and global food security; however, degradation caused by unsustainable management, intensive agriculture, and pollution threatens its capacity. The use of organic amendments such as hydrochar is considered an innovative approach to improve soil physicochemical properties and enhance the Soil Quality Index (SQI). This study aimed to investigate the effects of different levels of hydrochar on soil properties and evaluate SQI. The treatments included control and three hydrochar levels (H10, H20, and H50). Soil properties such as pH, porosity, bulk density, electrical conductivity, organic carbon, total nitrogen, and available phosphorus were measured and normalized, and parameter weighting was conducted using entropy and principal component analysis (PCA). Results showed that nitrogen and organic carbon had the greatest importance in soil quality. The H50 treatment recorded the highest SQI (0.815), significantly greater than other treatments, while H20 (0.546) and H10 (0.336) also showed positive effects compared to the control (0.159). Hydrochar application improved organic carbon, nitrogen, and phosphorus and reduced bulk density. Although an increase in electrical conductivity was observed in H50. Overall, hydrochar application had a positive and gradual effect on SQI, with H20 recommended as an optimal level to improve fertility and reduce long-term salinity risks.</div> خاک, هیدروچار, شاخص کیفیت خاک (SQI), آنتروپی, تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) Soil, Hydrochar, Soil Quality Index (SQI), Entropy, Principal Component Analysis (PCA). 177 187 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7233-1&slc_lang=fa&sid=1 Laleh Divband Hafshejani لاله دیوبند هفشجانی l.divband@scu.ac.ir Yes Department of Environmental Engineering, Faculty of Water and Environmental Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده مهندسی آب و محیط‌زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Mohammad Mirnaseri محمد میرناصری m.mirnaseri@sanru.ac.ir No Department of Water Engineering, Faculty of Agricultural Engineering, University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Sari, Iran. گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، ساری، ایران. Abd Ali Naseri عبدعلی ناصری abdalinaseri@scu.ac.ir No Department of Irrigation and drainage, Faculty of Water and Environmental Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط‌زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.