fa اثر میزان انرژی و زمان تعویض جیره‌های پیش‌دان به پس‌دان بر عملکرد تولیدی جوجه‌های گوشتی با وزن کمتر از دو کیلوگرم عمومی Ggeneral پژوهشي Research در یک طرح کاملاً تصادفی به صورت فاکتوریل 3×3 و با 5 تکرار 10 قطعه‌ای، 450 جوجه خروس یک روزه آرین با سه میزان انرژی جیره (2800، 3000 و 3200 کیلوکالری انرژی قابل متابولیسم در کیلوگرم جیره) تغذیه شدند. دوره پرورش جوجه‌ها به دو مرحله آغازین و پایانی تقسیم و به جوجه‌ها دو جیره پیش‌دان و پس‌دان داده شد. جیره‌های آغازین و پایانی در سه سن 16، 21 و 26 روزگی تعویض گردید. پس از این تعویض، جیره پایانی تا سن 42 روزگی به طور آزاد در اختیار جوجه‌ها قرار گرفت. افزایش میزان انرژی و زمان استفاده از جیره متراکم‌تر پیش‌دان باعث بیشتر شدن افزایش وزن جوجه‌ها و بهبود ضریب تبدیل خوراک، در سن 26 روزگی شد (01/0>P). ضریب تبدیل انرژی در سن 26 روزگی با کاهش انرژی جیره و افزایش زمان تعویض جیره پیش‌دان و پس‌دان، کاهش معنی‌دار یافت (01/0>P). در سن 42 روزگی، زمان تعویض جیره پیش‌دان و پس‌دان اثر معنی‌داری بر ضریب تبدیل خوراک و ضریب تبدیل انرژی نداشت، ولی با افزایش زمان استفاده از جیره پیش‌دان، جوجه‌ها افزایش وزن بیشتری پیدا کردند (P<0.05). اثر تداخل انرژی و زمان تعویض جیره پیش‌دان و پس‌دان بر ضریب تبدیل خوراک و ضریب تبدیل انرژی در فاصله سنی 1-42 روزگی معنی‌دار شد (P<0.05). نتایج این آزمایش نشان داد که برای تولید جوجه‌های گوشتی با وزن تقریبی کمتر از دو کیلوگرم، افزایش میزان انرژی و زمان استفاده از جیره پیش‌دان، عملکرد عمومی را بهبود خواهد بخشید. An experiment with a 33 factorial arrangement in a completely randomized design with 450 day-old broilers was conducted to study the effect of energy level and time of change from starter to finisher diets on performance and economic aspects of broilers. Broiler chickens were fed at three levels of dietary energy (2800, 3000, and 3200 KcalME/Kg) from 1-42 days of age. Starter and finisher diets were changed at 16, 21, and 26 days of age and then finisher diets were fed up to 42 days of age. The effect of diet energy and changing time from starter to finisher diets on body weight and feed conversion at 26 days of age were significant (P<0.01). By increasing energy level and changing time from starter to finisher diets, at this age, body weight increased and feed conversion ratio decreased. Energy conversion decreased by decreasing the levels of energy content of diet and increasing time of change from starter to finisher diets (P<0.01). At 42 days of age, the effects of diet energy and changing time from starter to finisher diets did not show any significant effects on feed and energy conversion in contrast, body weight at this age increased significantly as a result of increasing time of change from starter to finisher diets (P<0.05). From 1-42 days of age, the interaction between diet energy and changing time from starter to finisher diets on feed and energy conversion was significant (P<0.05). The results from this study suggest that increasing diet energy and changing time from starter to finisher diets for producing broilers with less than 2 kg will improve their general performance. جوجه گوشتی، زمان تعوض، پیش‌دان، پس‌دان، انرژی قابل متابولسیم Broiler, Time of feed replacement, Starter, Finisher, Metabolizable energy. 153 161 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-451&slc_lang=fa&sid=1 S. Maghsoud Lou شهریار مقصودلو Yes A. Golian ابوالقاسم گلیان No F. Eftekhar Shahroudi فریدون افتخار شاهرودی No M. Nassiri Mahallati مهدی نصیری محلاتی No H. Kermanshahi حسن کرمانشاهی No