fa بررسی عملکرد دو گیاه وتیور و نی در کاهش نیترات، فسفات، BOD₅ و COD پساب شهری با استفاده از سیستم جزایر شناور عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">این پژوهش به بررسی کارایی تالاب‌ مصنوعی در تصفیه پساب‌های شهری با استفاده از دو گیاه وتیور (Chrysopogonzizanioides) &nbsp;و نی معمولی (Phragmitesaustralis) اختصاص دارد. با توجه به افزایش آلودگی منابع آبی و همچنین کمبود آب در ایران، کاربرد راهکار‌های طبیعت‌محور (Nature Based Solutions-NBS) به‌ویژه تالاب‌های مصنوعی به‌عنوان راهکاری مؤثر در مدیریت و تصفیه پساب‌ها اهمیت بسیار دارد. این پژوهش بر پساب تصفیه‌خانه دانشگاه صنعتی اصفهان متمرکز شده و در مدت 6 ماه به ارزیابی تأثیر تیمارهای مختلف که شامل چهار تیمار: ۱) تالاب با کاشت گیاه وتیور (V)، ۲) تالاب با کاشت گیاه نی (N)، 3 تالاب شاهد بدون گیاه (B) و 4 تالاب شاهد بدون گیاه با پایه نگهدارنده (P) با طرح آماری کاملاً تصادفی، بر پارامترهای شیمیایی پساب و گیاه پرداخته است. از جمله این پارامترها می‌توان بهBOD₅ ،COD ، نیترات و فسفات اشاره کرد. نتایج نشان‌دهنده وجود بیشترین سطح BOD₅ و COD در تیمارهای شاهد (بدون گیاه) و کاهش معنادار آن در تیمارهای کاشت دو گیاه وتیور و نی بوده است. بهترین عملکرد حذف این دو پارامتر در ماه ششم در دو تیمار وتیور و نی در زمان ماند 30 روز با کاهش 67 و 65 درصد برای BOD₅ و کاهش 85 و 84 درصد برای COD بوده است. در ماه ششم در زمان ماند 15 روز مقدار نیترات در تیمار وتیور و نی به ترتیب 25 و 34 درصد کاهش و در زمان ماند 30 روز 39 و 59 درصد کاهش داشت که این تفاوت هم در زمان ماند و هم در نوع گیاه در سطح 5 درصد معنی‌دار بوده است و مقدار کاهش فسفات پساب در ماه ششم در زمان ماند 15 روز در دو تیمار وتیور و نی به ترتیب 65 و 81 درصد و در زمان ماند 30 روز به ترتیب 82 و 87 درصد کاهش داشت که این کاهش در هر دو تیمار زمان ماند و نوع گیاه در سطح 5 درصد معنی‌دار بود. نتایج زمان ماند نشان داد که کاهش دو پارامتر BOD₅ و COD ارتباط مستقیم با زمان ماند دارد و هرچه زمان ماند بیشتر شود، درصد حذف این دو پارامتر نیز بیشتر می‌شود. در خصوص نیتروژن و فسفر، گیاه نی بیشترین عملکرد را به نمایش گذاشت و توانست مقادیر این آلاینده‌ها را به طور مؤثری کاهش دهد. میزان جذب نیتروژن کل در شاخساره و ریشه گیاه نی در مدت زمان 30 روز به ترتیب 33/4 و 22/51 میلی‌گرم در کیلوگرم ماده خشک گیاه بود که نشان‌دهنده عملکرد زیاد گیاه نی در جذب نیتروژن پساب دارد. این پژوهش نشان می‌دهد که کاشت گیاهان وتیور و نی می‌تواند به‌عنوان یکی از راهکارهای پایدار در بهبود کیفیت آب و مدیریت مؤثر منابع آبی در ایران مورد استفاده قرار گیرد.</span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">This research focuses on evaluating the efficiency of constructed wetlands in treating municipal wastewater using two plants: vetiver (Chrysopogon zizanioides) and common reed (Phragmites australis). Given the increasing pollution of water resources and water scarcity in Iran, the application of nature-based solutions (NBS), particularly constructed wetlands, is a crucial approach for effective wastewater management and treatment. This study concentrates on the wastewater from the treatment plant of Isfahan University of Technology and, over a period of six months, assesses the impact of four different treatments in a completely randomized design: 1) wetland planted with vetiver (V), 2) wetland planted with reed (N), 3) control wetland without plants (B), and 4) control wetland without plants but with a supporting substrate (P), on chemical parameters of wastewater and plants. The measured parameters include BOD₅, COD, nitrate, and phosphate. Results indicated the highest levels of BOD₅ and COD in the control treatments (without plants) and a significant reduction in these parameters in the treatments planted with vetiver and reed. The best removal performance for these two parameters was observed in the sixth month at a hydraulic retention time of 30 days, with reductions of 67% and 65% for BOD₅ and 85% and 84% for COD in the vetiver and reed treatments, respectively. In the sixth month, at a retention time of 15 days, nitrate levels decreased by 25% and 34% in the vetiver and reed treatments, respectively, and by 39% and 59% at 30 days retention time. These differences were statistically significant at the 5% level for both retention time and plant type. Phosphate reductions in the sixth month at 15-day retention were 65% and 81% in vetiver and reed treatments, respectively, and at 30 days, 82% and 87%, with these decreases being statistically significant for both retention times and plant types at the 5% level. Retention time results showed that the reduction of BOD₅ and COD is directly related to retention time, with longer retention times yielding higher removal percentages. Regarding nitrogen and phosphorus, the reed demonstrated the highest performance, effectively reducing these pollutants. The total nitrogen uptake in the shoots and roots of the reed after 30 days was 33.4 and 22.51 mg/kg dry plant matter, respectively, indicating the high capacity of the reed for nitrogen absorption from wastewater. This study demonstrates that planting vetiver and reed can serve as sustainable solutions for improving water quality and effective water resource management in Iran</div> تصفیه پساب, تالاب مصنوعی, گیاه‌پالایی, محیط‌زیست Wastewater treatment, Constructed wetland, Phytoremediation, Environment. 87 102 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-498-38&slc_lang=fa&sid=1 Saeid Soltani Margani سعید سلطانی مارگانی saeedsoltani022@gmail.com 000319475328460040176 000319475328460040176 No Department of Water Science and Engineering, College of Agriculture, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران. Jahangir Abedi Koupai جهانگیر عابدی کوپایی koupai@cc.iut.ac.ir 000319475328460040177 000319475328460040177 Yes Department of Water Science and Engineering, College of Agriculture, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران. Manouchehr Heidarpour منوچهر حیدرپور heidar@cc.iut.ac.ir 000319475328460040178 000319475328460040178 No Department of Water Science and Engineering, College of Agriculture, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران. Seyed Alireza Gohari سیدعلیرضا گوهری ar.gohari@iut.ac.ir 000319475328460040179 000319475328460040179 No Department of Water Science and Engineering, College of Agriculture, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران.