fa ارزیابی اثر سناریوهای مدیریت حاصلخیزی خاک بر مقدار نیتروژن، فسفر و پتاسیم قابل جذب خاک در شش کشت متوالی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">این پژوهش به‌منظور ارزیابی سناریوهای مدیریت حاصلخیزی خاک شامل استفاده جداگانه از کودهای شیمیایی و آلی (کود دامی و کمپوست زباله شهری) و مصرف تلفیقی آن‌ها بر تغییرات میزان نیتروژن، فسفر و پتاسیم قابل استفاده خاک از آبان سال 1396 به مدت چهار سال در شش کشت متوالی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی مؤسسه تحقیقات خاک و آب اجرا شد. نتایج، تخلیه 14 و 44 درصدی نیتروژن و فسفر قابل جذب خاک و عدم تخلیه پتاسیم قابل جذب در تیمار بدون مصرف کود در شش کشت متوالی را نشان داد. مصرف سالانه 20 تن کمپوست زباله شهری در هکتار و 75 درصد نیتروژن توصیه‌شده، بیشترین مقدار نیتروژن قابل جذب خاک را نشان داد. مقدار نیتروژن قابل جذب خاک برخلاف فسفر در تیمارهای کمپوست زباله شهری به‌طور معنی‌دار بیشتر از کود گاوی بود. بیشترین مقدار فسفر قابل جذب خاک در تیمار مصرف 10 تن کود گاوی در هکتار قبل از هر کشت بود که میانگین فسفر قابل استفاده آن در شش کشت متوالی به‌طور معنی‌دار بیشتر از بقیه تیمارها بود. استفاده از 10 تن در هکتار کود گاوی و کمپوست زباله شهری قبل از هر کشت به‌ترتیب سبب بیشترین میزان تجمع پتاسیم در خاک شد. میزان پتاسیم قابل استفاده خاک در تیمارهای حاوی کود گاوی به‌طور معنی‌داری بیشتر از تیمارهای حاوی کمپوست زباله شهری بود. نتایج این آزمایش بیانگر اهمیت استفاده از کودهای حاوی نیتروژن، فسفر و پتاسیم در حفظ پایداری حاصلخیزی خاک در درازمدت بود.</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study was conducted to evaluate soil fertility management scenarios including separate use of chemical and organic fertilizers (animal manure and municipal waste compost) and their integrated application on changes in the amount of available nitrogen, phosphorus, and potassium in the soil from November 2017 for four years in six consecutive crops at the Agricultural Research Station of the Soil and Water Research Institute. The results showed a depletion of 14 and 44% of soil available nitrogen and phosphorus, and no depletion of available potassium in the treatment without fertilizer in six consecutive cultivations. Annual consumption of 20 t ha^-1 of municipal waste compost and 75% of the recommended nitrogen showed the highest amount of soil-available nitrogen. Unlike phosphorus, the amount of soil available nitrogen in municipal waste compost treatments was significantly higher than in cattle manure. The highest available soil phosphorus was in the treatment with 10 t ha^-1 of cattle manure before each crop, and the average available phosphorus in six consecutive cultivations was significantly higher than in the other treatments. The use of 10 t ha^-1 of cattle manure and municipal waste compost before each crop resulted in the highest accumulation of potassium in the soil, respectively. The available soil potassium in cattle manure treatments was significantly higher than in municipal waste compost. The results of this experiment indicated the importance of using fertilizers containing nitrogen, phosphorus, and potassium in maintaining soil fertility stability in the long term.</span></span></div> کود آلی, کود گاوی, کمپوست زباله شهری, مدیریت حاصلخیزی خاک Organic fertilizer, Cattle manure, Municipal waste compost, Soil fertility management 125 141 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3610-1&slc_lang=fa&sid=1 S.A. Ghaffari Nejad سید علی غفاری نژاد ma_ghaffari51@yahoo.com Yes Soil and Water Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran. مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. F. Moshiri فرهاد مشیری moshiri@yahoo.com No Soil and Water Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran. مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. S.M. Mousavi سید مجید موسوی majid62mousavi@gmail.com No Soil and Water Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran. مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.