fa بررسی تأثیرات شکل و ابعاد دیواره‌های جداکننده دریچه‌های سد بر ایجاد گردابه در بالادست سدها عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" lotus="" style="font-family:">ایجاد ارتعاش و خوردگی در بدنه این دریچه‌ها و درنتیجه کاهش عمر و افزایش هزینه‌های بهره‌برداری سدها می‌شود. در همین راستا این پژوهش به بررسی این گردابه‌ها و نحوه تشکیل آنها پرداخت. نتایج نشان داد که علت تشکیل گردابه‌ها، دریچه یا دیواره جداکننده به‌تنهایی نیست، بلکه بسته بودن دریچه‌های کناری سبب ایجاد گردابه می‌شود. همچنین با افزایش عرض دریچه میزان ابعاد گردابه تشکیل شده کوچک‌تر می‌شود، به نحوی که با افزایش 200 درصدی ابعاد دریچه، به میزان 200 درصد ابعاد گردابه کوچک‌تر می‌شود. یکی دیگر از عوامل تأثیرگذار قطر دیواره جداکننده (دیواره نگهدارنده دریچه) است به نحوی که با افزایش قطر دیواره جداکننده میزان گردابه تشکیل شده بزرگ‌تر می‌شود به این صورت که با افزایش 150 درصدی قطر دیواره جداکننده به میزان 50 درصد ابعاد گردابه افزایش می‌یابد.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The formation of vortices behind the gates of diversion dams is an operational challenge. Such vortices lead to vibration and corrosion in the gate, reducing the lifetime and raising the operational cost of the dam. This study investigated these vortices and their formation. It was found that the gate or cutoff wall was not the only explanation for the vortices; the closed side gates also contribute to vortex formation. Furthermore, an increase in the gate width reduced vorticity; the vortex size experienced a 200% reduction as the gate size increased by 200%. The cutoff wall diameter was another determinant. An increase in the cutoff wall diameter raised vorticity. The vortices increased by 50% as the wall diameter increased by 150%.</span></span></div> ورتکس, موانع, نیروی درگ, عدد استروهال, ابعاد گردابه Vortex, Obstacles, Drag, Strouhal number, Vortex size 215 224 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3809-7&slc_lang=fa&sid=1 M. Eskandari مسعود اسکندری Mas.eskandari@gmail.com No Ahvaz Branch, Islamic Azad University واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی M. Heidarnejad محمد حیدرنژاد mo_he3197@yahoo.com Yes Ahvaz Branch, Islamic Azad University واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی A. egdernezhad اصلان اگدرنژاد a_eigder@ymail.com No Ahvaz Branch, Islamic Azad University واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی