fa تحلیل روند زمانی- مکانی فراوانی فرین‌های بارش روزانه ایران عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="" style="font-family:">شناسایی رفتار فراسنج بارش از مهم‌ترین اصول برنامه‌ریزی‌های مرتبط با منابع آب به شمار می‌رود. در این پژوهش تلاش شد تا با استفاده از داده‌های بارش روزانه 3423 ایستگاه همدید، اقلیم‌شناسی و باران‌سنجی برای دوره 1970 تا 2016 و با انجام میان‌یابی به روش کریجینگ روند تغییرات زمانی نمایه‌های فرین بارشی کشور در قالب تحلیل یاخته‌ای مورد بررسی قرار گیرد. در ادامه با استفاده از نمایه‌های صدکی (صدک کمتر از 10، کمتر از 25، 25 تا 75، 75 تا 90 و بالاتر از 90) و تحلیل رگرسیون، تغییرات فراوانی روزهای عضو هر یک از نمایه‌های چندکی در طول زمان محاسبه و در قالب نقشه ترسیم شد. نتایج نشان داد که در طول دوره مورد مطالعه 86/6 درصد از یاخته‌های مرتبط با روزهای توأم با صدک دهم یا کمتر از آن در سطح کشور، روندی افزایشی داشته‌اند. از سوی دیگر، یاخته‌های مرتبط با روزهای توأم با صدک نودم و بیش از آن نیز روندی افزایشی از خود نشان داده‌اند. با توجه به اینکه یاخته‌های توأم با صدک‌های 25، 25-75 (بهنجار) و صدک 75 روندی کاهشی از لحاظ تعداد روزهای گروه خود به نمایش گذاشته‌اند، می‌توان استنباط کرد که شرایط بارشی کشور و روزهای همراه با بارش به سمت مقادیر حدی حرکت کرده و احتمال خشکسالی یا سیلاب‌های مخرب در کشور افزایش یافته است.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Identifying the behavior of precipitation is one of the most important planning principles related to water resources. In this research, an attempt was made to analyze the trend of time changes in extreme rainfall profiles of the country by using the daily rainfall data of 3423 synoptic, climatology, and rain gauge stations for the period from 1970 to 2016 and by performing interpolation using the kriging method.</span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Then, using percentile profiles (percentile less than 10, less than 25, 25 to 75, 75 to 90, and above 90) and regression analysis, changes in the frequency of member days of each of the percentile methods over time were calculated and mapped.</span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results showed that during the studied period, 86.6% of cells associated with days with the tenth percentile or less in the country had an increasing trend.</span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">On the other hand, the pixels associated with days with the 90th percentile and more have shown an increasing trend. Considering that the pixels with the 25th, 25th-75th percentiles (normal), and 75th percentile have shown a decreasing trend in terms of the number of days in their group, it can be concluded that the country&#39;s rainfall conditions and the days with rainfall are towards the limit values has moved and the possibility of drought or destructive floods has increased in the country.</span></span></div> بارش, روند, صدک, رویداد فرین, ایران Precipitation, Trend, Percentile, Extreme event, Iran 209 222 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3721-5&slc_lang=fa&sid=1 H. Asakereh حسین عساکره Asakereh1@yahoo.com No Zanjan University دانشگاه زنجان A. Shahbaee Kotenaee علی شاهبایی کوتنایی shahbai2008@yahoo.com Yes Zanjan University دانشگاه زنجان