fa تأثیر تغییر کاربری اراضی بر فاکتورهای کیفی خاک (مطالعه موردی استان خوزستان) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">تغییر فاکتورهای کیفی اراضی در تغییر کاربری دو سیستم کشت متداول خوزستان (منطقه دیمچه، سیستم کشت تناوبی و نیشکر و زراس جنگل و جنگل‌تراشی) بررسی شد. نتایج نشان داد با تغییر کاربری جنگل، کربن آلی از 0/93 به 0/55 درصد، ظرفیت تبادل کاتیونی از 19/6 به 13/3 سانتی&not;مول بر کیلوگرم، نسبت کربن به نیتروژن (C/N) از 7/4 به 3/8 درصد، میانگین وزنی قطر خاکدانه‌ها از 1/7 به 1/3 درصد و تنفس میکروبی از 0/11 به 0/06 میلی‌گرم دی&not;اکسیدکربن بر گرم خاک در روز کاهش و در مقابل رس قابل انتشار از 6/4 به 3/19 درصد افزایش یافت. تجزیه به عامل برای خصوصیات نشان داد پنج عامل بیش از 90 درصد واریانس را در مقادیر FC،PWP ،AW ،AF &nbsp;توجیه کرد. در منطقه دیمچه، میانگین رطوبت حجمی ظرفیت زراعی از 31/3 به 27/3 درصد، آب قابل استفاده از 12/96 به 9/8 درصد، رس قابل انتشار از 56/1 به 12/3 درصد و جرم مخصوص ظاهری از 1/6 به 1/4 درصد کاهش، کربن آلی از 0/45 به 0/78 درصد، C/N از 6/3 به 10/0 درصد، تنفس میکروبی از 0/01 به 0/04 میلی&lrm;گرم دی‌اکسیدکربن بر گرم خاک در روز و میانگین وزنی قطر خاکدانه‌ها از 0/77 به 1/3 میلی‌متر افزایش یافت. پنج عامل FC،AW ،BD ،DC &nbsp;و OM بیش از 90 درصد واریانس را توجیه کرد.</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Changes in land quality factors were investigated according to the change in land use of two conventional cropping systems in Khuzestan (Dimcheh region, periodic cultivation system, sugarcane, forest, and deforesting in Zaras region). The results showed that by the change of forest land use, organic carbon from 0.93 to 0.55%, cation exchange capacity (CEC) from 19.6 to 13.3 cmol/kg, C/N from 7.4 to 3.8%, the mean weight diameter of aggregate (MWD) from 1.7 to 1.3%, and microbial respiration from 0.11 to 0.06 mg of CO₂ /gr of soil per day decreased and in contrast, the dispersible clay from 4.6 to 19.3% increased. PCA analysis for the parameters showed that five factors justified more than 90% of the variance in the values of FC, PWP, AW, and AF. In the Dimcheh region, the average volumetric moisture content of FC from 31.3% to 27.3%, available water from 12.9% to 9.8%, dispersible clay from 56.1% to 12.3%, and bulk density reduced from 1.6 to 1.4%, organic carbon from 0.45 to 0.78%, C/N from 6.3 to 10.0%, microbial respiration from 0.01 to 0.04 mg of CO₂ /gr soil per day and MWD of aggregates increased from 0.77 to 1.3 mm. Five factors including FC, AW, BD, DC, and OM explained more than 90% of the variance.</span></span></div> پایداری خاکدانه, کاربری, جنگل, کیفیت خاک, مواد آلی Aggregate stability, Land use, Forest, Soil quality, Organic matter 299 318 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1232-7&slc_lang=fa&sid=1 N. Moradian Paik نجمه مرادیان پیک najm.moradian057@gmail.com No Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان S. Jafari سیروس جعفری siroosjafari@asnrukh.ac.ir Yes Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان