fa ارزیابی عملکرد مدل‌های ANFIS و ANFIS-PSO در برآورد خصوصیات پرش هیدرولیکی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">در این مطالعه دقت مدل&not;های &nbsp;ANFISو ANFIS-PSO در برآورد ویژگی&not;های پرش هیدرولیکی شامل نسبت اعماق مزدوج، طول نسبی، طول غلتاب نسبی و افت انرژی نسبی در یک حوضچه آرامش در مقایسه با نتایج آزمایشگاهی ارزیابی شد. این ویژگی&not;ها در حوضچه آزمایشگاهی با مقطع مستطیلی با 4 شیب معکوس، 4 قطر زبری بستر، 4 ارتفاع پله مثبت انتهایی، 3 عدد فرود و 4 دبی اندازه&not;گیری شدند. میانگین پارامترهای آماری NRMSE، CRM و R2 برای برآورد ویژگی&not;های پرش هیدرولیکی توسط مدل ANFIS، به‌ترتیب 0/059، 0/001- و 0/989 بدر این مطالعه دقت مدل&not;های&nbsp; ANFISو ANFIS-PSO در برآورد ویژگی&not;های پرش هیدرولیکی شامل نسبت اعماق مزدوج، طول نسبی، طول غلتاب نسبی و افت انرژی نسبی در یک حوضچه آرامش در مقایسه با نتایج آزمایشگاهی ارزیابی شد. این ویژگی&not;ها در حوضچه آزمایشگاهی با مقطع مستطیلی با 4 شیب معکوس، 4 قطر زبری بستر، 4 ارتفاع پله مثبت انتهایی، 3 عدد فرود و 4 دبی اندازه&not;گیری شدند. میانگین پارامترهای آماری NRMSE، CRM و R2 برای برآورد ویژگی&not;های پرش هیدرولیکی توسط مدل ANFIS، به‌ترتیب 0/059، 0/001- و 0/989 بود. درحالی که مقادیر میانگین پارامترهای یادشده برای مدل ANFIS-PSO به‌ترتیب 0/185، 0/002 و 0/957 بود. نتایج حاصل نشان داد که این مدل&not;ها قادرند ویژگی&not;های پرش هیدرولیکی را با دقت بسیار زیاد برآورد نمایند. البته مدل ANFIS در برآورد نسبت اعماق مزدوج، طول پرش نسبی ، طول غلتاب نسبی و افت انرژی نسبی نسبت به مدل ANFIS-PSO اندکی دارای دقت بیشتری بود.ود. درحالی که مقادیر میانگین پارامترهای یادشده برای مدل ANFIS-PSO به‌ترتیب 0/185، 0/002 و 0/957 بود. نتایج حاصل نشان داد که این مدل&not;ها قادرند ویژگی&not;های پرش هیدرولیکی را با دقت بسیار زیاد برآورد نمایند. البته مدل ANFIS در برآورد نسبت اعماق مزدوج، طول پرش نسبی ، طول غلتاب نسبی و افت انرژی نسبی نسبت به مدل ANFIS-PSO اندکی دارای دقت بیشتری بود.</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">In this study accuracy of the ANFIS and ANFIS-PSO models to estimate hydraulic jump characteristics including sequence depth ratio, the jump length, the roller length ratio, and relative energy loss was evaluated in stilling basin versus laboratory results. The mentioned characteristics were measured in the stilling basin with a rectangular cross-section with four different adverse slopes, four diameters of bed roughness, four heights of positive step, three Froude numbers, and four discharges. The average statistical parameters of NRMSE, CRM, and R² for estimating hydraulic jump characteristics with the ANFIS model were 0.059, -0.001, and 0.989, respectively. While, the mean values of these parameters for the ANFIS-PSO model were 0.185, 0.002, and 0.957, respectively. The results indicated that these models were capable of estimating hydraulic jump parameters with high accuracy. However, the ANFIS model was moderately more accurate than the ANFIS-PSO model to estimate the sequence depth ratio, the jump length, the roller length ratio, and relative energy loss. </span></span></span></span></div> پرش هیدرولیکی, مدل داده‌مبنا, نسبت اعماق مزدوج, افت انرژی نسبی پرش Hydraulic jump, Data-Driven model, Sequence depth ratio, Relative energy loss 253 266 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2745-3&slc_lang=fa&sid=1 N. Pourabdollah ناهید پورعبدالله nahid7760@yahoo.com No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان J. Abedi Koupai جهانگیر عابدی کوپایی koupai@cc.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان M. Heidarpour منوچهر حیدرپور heidar@cc.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان M. Akbari محمود اکبری m-akbarii@araku.ac.ir Yes Arak University دانشگاه اراک