Journal of Water and Soil Science

fa تأثیر کود دامی و کمپوست بر ‌ویژگی‌های شیمیایی خاک و فراهمی کاتیون‌های تبادلی در خاک شور و سدیمی The Effect of Manure and Compost on Soil Chemical Properties and Availability of Exchange Cations in a Saline Sodic Soil عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">استفاده از کودهای آلی در اصلاح و احیای خاک‌های شور و سدیمی می‌تواند از ضرورت استفاده از منابع شیمیایی کلسیم بکاهد. در پژوهش حاضر آزمایش‌های آبشویی خاک در قالب طرح کاملاً تصادفی به‌صورت فاکتوریل خرد‌شده با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای اصلی: 1) نوع ماده اصلاح‌گر شامل کود دامی و کمپوست، 2) سطح ماده اصلاح‌گر شامل یک، سه و پنج درصد وزنی و 3) مرحله آبشویی در پنج سطح شامل: بدون آبشویی، یک بار، دو بار، سه بار و چهار بار آبشویی هر بار با یک حجم منفذی و با فواصل 30 روزه بود. تمامی ستون‌ها بعد از اضافه‌کردن اصلاح‌گرها به مدت 30 روز تحت انکوباسیون قرار گرفته و سپس آبشویی شدند. صفات در هر ستون، در سه عمق به‌عنوان فاکتور فرعی بررسی شد. بعد از 120 روز، شوری و درصد سدیم تبادلی خاک تیمار‌شده با هر دو اصلاح‌گر به‌ترتیب به کمتر از پنج دسی‌زیمنس بر متر و 15 درصد رسید. بعد از 150 روز، غلظت پتاسیم و منیزیم تبادلی توسط هر دو اصلاح‌گر کاهش یافت. کلسیم تبادلی خاک در پایان ماه پنجم توسط هر دو اصلاح‌گر افزایش معنی‌داری پیدا کرد. کارایی سطح یک درصد وزنی از هردو اصلاح‌گر با سطوح دیگر در بهبود ویژگی‌های شور و سدیمی خاک برابر بود و بین آبشویی با سه و چهار حجم منفذی در مورد هیچ‌کدام از اصلاح‌گرها در اکثر صفات، تفاوتی مشاهده نشد. در تیمار آبشویی با سه حجم منفذی با کاربرد سطح یک درصد وزنی کود دامی و کمپوست،  ECخاک به‌ترتیب، 80 درصد و 71 درصد و ESPخاک به‌ترتیب 44/5 درصد و 35 درصد کاهش یافت. </div> <div style="text-align: justify;">The utilization of organic amendments in the reclamation of saline-sodic soils can reduce the necessity for the application of chemical Ca+2 sources. In this research, soil leaching experiments were conducted in CRD as split factorial. The main factors were 1) amendment type including manure and compost, 2) amendment rate including 1, 3, and 5 percentage w/w, and 3) leaching stage with 5 levels including without leaching, once, twice, three times, and four times leaching, every time with one pore volume and with 30 days’ intervals. All columns were incubated for 30 days after the addition of amendments and then were leached. The parameters in each column were studied in three depths as a subplot. After 120 days, EC and ESP of soils amended with both types of conditioners reduced under 5 dS m-1 and 15%, respectively. After 150 days, the exchangeable K and Mg were reduced by both conditioners. Exchangeable Ca increased significantly in both amendments at the end of the 5th month. The efficiency of 1% by weight of two conditioners in improving the salinity and sodicity characteristics of soils was the same as other rates. There was not a significant difference between leaching by 3 and 4 pore volume in both conditioners in the most of parameters. In leaching treatment with three pore volumes using 1 percentage w/w of manure and compost, soil EC decreased by 80% and 71% and soil ESP by 44.5% and 35%, respectively.</div> اصلاح‌گر آلی, آبشویی, کاتیون‌های تبادلی, خاک شور و سدیمی Organic amendment, Leaching, Exchangeable cations, Saline sodic soil 259 276 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3853-2&slc_lang=fa&sid=1 E. sabbagh tazeh الناز صباغ تازه elnaz_sabbagh@yahoo.com Yes islamic azad university,Tabriz دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز