fa ارزیابی چند عصاره‌گیر برای تعیین آهن قابل استفاده ذرت (Zea mays L.) و حد بحرانی آن در تعدادی از خاک‌های آهکی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آهن عنصر کم‌مصرف ضروری برای گیاهان است و معمولاً کمبود آن در خاک‌های آهکی گزارش می‌شود. انتخاب عصاره‌گیر مناسب برای تعیین مقدار آهن قابل استفاده و حد بحرانی آن در خاک‌های آهکی به نوع گیاه و خاک بستگی دارد. هدف این پژوهش، ارزیابی چند عصاره‌گیر شیمیایی در برآورد‌ آهن قابل استفاده ذرت و حد بحرانی آن در خاک‌های آهکی استان چهارمحال و بختیاری بود. مقدار آهن قابل استفاده با روش‌های </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman Bold;"><span style="font-size:9.0pt;">DTPA-TEA</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman Bold;"><span style="font-size:9.0pt;">AB-DTPA</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، کلرید کلسیم 0/01 مولار، مهلیچ 2 و مهلیچ 3 تعیین شد. در پایان دوره کشت، ذرت برداشت و وزن خشک، غلظت آهن در گیاه و مقدار جذب آهن توسط ذرت تعیین شد. آهن عصاره‌گیری شده با همه عصاره‌گیرهای مورد استفاده با شاخص‌های ذرت همبستگی معنی‌داری داشتند. بیشترین ضریب همبستگی بین شاخص‌های ذرت و مقدار آهن عصاره‌گیری شده با روش‌های </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman Bold;"><span style="font-size:9.0pt;">DTPA-TEA</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (0/94 - 0/32) و </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman Bold;"><span style="font-size:9.0pt;">AB-DTPA</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (0/96 - 0/43) به‌دست آمد. نتایج این تحقیق نشان داد که روش‌های </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman Bold;"><span style="font-size:9.0pt;">DTPA-TEA</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman Bold;"><span style="font-size:9.0pt;">AB-DTPA</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> مناسب‌ترین عصاره‌گیرهای برآورد کننده آهن قابل استفاده خاک برای ذرت در این خاک‌های آهکی بودند و حد بحرانی آهن با استفاده از این دو عصاره‌گیر به‌ترتیب 2/81 و 3/67 میلی‌گرم بر کیلوگرم به‌دست آمد.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Iron (Fe) is an essential micronutrient for plants and its deficiency occurs in calcareous soils. However, a suitable extractant for the estimation of plant-available Fe and its critical level in calcareous soils depends on the type of soil and plant. The objective of the present study was to evaluate several chemical extractants to estimate available Fe and its critical level for corn growing in calcareous soils from Chaharmahal-Va-Bakhtiari Province. The amount of available Fe was measured by DTPA-TEA, AB-DTPA, 0.01 M calcium chloride, Mehlich IІ, and Mehlich ІІI extractants. At the end of the experiment, corn was harvested, and dry weight, Fe concentration in the plant, and the amount of Fe uptake by corn were determined. Extracted Fe had a significant correlation with all extractants used with maize indices. . The highest correlation coefficients were determined between the DTPA-TEA (0.32-0.94) and AB-DTPA (0.43&ndash;0.96) methods and the plant indices. The results of this research showed that the DTPA-TEA and AB-DTPA methods were the most suitable extractants for predicting available Fe content in these soils and the critical level of Fe extracted by these extractants was 2.81 and 3.67 mg kg^-1.</div> آهن قابل استفاده, حد بحرانی, ذرت, عصاره‌گیر شیمیایی Available Fe, Criticlal level, Corn, Soil chemical extractants 303 314 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1577-10&slc_lang=fa&sid=1 H. Motaghian حمیدرضا متقیان motaghian.h@yahoo.com Yes 1. Soil Science Department, Shahrekord University, Chaharmahal-Va-Bakhtiari, Iran. 1. گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه شهرکرد M. Shirmohammadi مرتضی شیرمحمدی www.msh70@yahoo.com No 1. Soil Science Department, Shahrekord University, Chaharmahal-Va-Bakhtiari, Iran. 1. گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه شهرکرد A. Hosseinpur علیرضا حسین‌پور Hosseinpur-a@sku.ac.ir No 1. Soil Science Department, Shahrekord University, Chaharmahal-Va-Bakhtiari, Iran. 1. گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه شهرکرد