fa نقش کرم‌های خاکی (ایزینیا فتیدا) در فراهمی زیستی خاک‌های آلوده به فلزات سنگین عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کرم‌های خاکی موجودات زنده مفید خاک هستند که به‌طور معمول در مطالعات زیست‌محیطی و سمیت شناسی زیستی استفاده می‌شوند. از این‌رو مطالعه حاضر با هدف نقش کرم‌های خاکی ایزینیا فتیدا در فراهمی زیستی فلزات روی و مس خاک‌های آلوده انجام شد. بدین منظور این تحقیق روی یک خاک آلوده که از معدن آهنگران در 26 کیلومتری شهرستان ملایر و زمین‌های اطراف آن نمونه‌برداری شده بود، انجام شد. در این مطالعه 12 عدد کرم خاکی با میانگین وزن 0/3 تا 0/6 گرم برای هر نمونه خاک انتخاب شدند. کرم‌ها به‌مدت 42 روز در معرض خاک آلوده به فلز قرار گرفتند. بعد از زمان مورد آزمایش غلظت فلز روی (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Zn</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و مس (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Cu</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) در بخش‌های مختلف خاک اندازه‌گیری شد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که کود گاوی، پورۀ هویج و ورمی کمپوست به‌ترتیب باعث کاهش معنی‌دار (در سطح 5 درصد) 62/2، 80 و 65/2 میلی‌گرم بر کیلوگرم غلظت فلز روی در بخش کربناته نسبت به تیمار شاهد شد. کرم‌های خاکی به‌طور معنی‌داری باعث افزایش فلز روی (81/45 میلی‌گرم بر کیلوگرم) در بخش کربناته شد. از طرفی افزایش معنی‌داری در مقدار مس تبادلی با اضافه کردن کود آلی همراه با کرم خاکی نسبت به نمونۀ شاهد دیده شد که این افزایش در تیمار ورمی‌کمپوست (1/27میلی‌گرم بر کیلوگرم) و پورۀ هویج (1/32 میلی‌گرم بر کیلوگرم) نسبت به شاهد در سطح 1 درصد معنی‌دار شد.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Earthworms are soil organisms commonly used in environmental studies and biological toxicology. Therefore, the present study aimed to investigate the role of Eisenia Fetida&nbsp; earthworms on the bioavailability of zinc and copper in the&nbsp; contaminated soils. This study was carried out on a contaminated soil sampled from the Ahangaran mine 26 kilometers far from the city of Malair and its surrounding areas. In this experiment, 12 earthworms with&nbsp; the average weight of 0.3 -0.6&nbsp; g were selected for each soil sample. The worms were exposed to a&nbsp; metal contaminated soil for 42 days. After the test time, Zinc (Zn) and Cupper (Cu) concentrations were measured in different fractions of the soil. The results showed that cow manure, carrot pulp and vermicompost significantly reduced (at the level of 5%) 62.2, 80 and 65.2 mg / kg of the metal zinc concentration in carbonate, respectively,&nbsp; as compared to the treatment control. Earthworms significantly increased zinc (81.45 mg kg) in the&nbsp; carbonate fraction. On the other hand, there was a significant increase in the amount of exchangeable copper with the addition of organic fertilizer to&nbsp; worm, as compared to the control sample. This increase&nbsp; was significant (at the level of 1%) in the treatment of Vermicompost (1.27 mg / kg) and carrot pulp (1.32 mg / kg), as compared to control.</div> بخش‌بندی فلزات, کرم‌های خاکی, فلزات مس و روی Fractionation of metals, Earthworms, Copper and Zinc metals 211 222 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4228-1&slc_lang=fa&sid=1 Gh. Rahimi قاسم رحیمی g.rahimi@basu.ac.ir Yes 1 Soil Science Department., Bou-Ali Sina University, Hamedan, Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران F. Noroozi Goldareh فیروزه نوروزی گلدره f.noroozi.g69@gmail.com No 1 Soil Science Department., Bou-Ali Sina University, Hamedan, Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران