fa ارزیابی روش‌های مختلف آبیاری اسپرس همدانی .Hedysarum criniferum Boiss در شرایط مزرعه عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">با هدف بررسی اثر روش‌های آبیاری قطره‌ای نواری، زیرسطحی و آبیاری شیاری در زراعی کردن گیاه اسپرس همدانی، آزمایشی با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دانشگاه صنعتی اصفهان به‌مدت دو سال (1395 تا 1397) اجرا شد. بدین منظور لوله‌های سفالی ساخته شدند و گیاه اسپرس همدانی در طرفین لوله‌های سفالی و نوارهای آبیاری </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">قطره‌ای</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> تیپ کشت شد. همچنین تیمار آبیاری شیاری به‌عنوان شاهد اعمال شد. در طول آزمایش تمام تیمارها آب مصرفی یکسان دریافت کردند و در نهایت برخی شاخص‌های رشد اندازه‌گیری شد. نتایج حاصل از تحقیق، بهبود صفات ارتفاع (0/43 و 0/34)، سطح تاج پوشش (0/66 و 0/52)، تعداد ساقه (0/44 و 0/85)، شاخص کلروفیل (0/45 و 0/38)، سبز شدن بذور (0/75 و 0/30)، زنده‌مانی گیاه (0/78 و 0/55)، عملکرد (0/23 و 0/35) و کارایی مصرف آب (0/25 و 0/25) را تحت تیمار آبیاری قطره‌ای نواری به‌ترتیب نسبت به آبیاری سفالی و شیاری نشان داد (0/05></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">P</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">). در نتیجه، تیمار قطره‌ای نواری در سال‌های ابتدایی کاشت اسپرس همدانی قابل توصیه است، اما از آنجا که حداکثر توان تولیدی این گیاه در سال‌های سوم به بعد است، برای توصیه روش آبیاری مناسب به‌خصوص بهره‌گیری از آبیاری زیرسطحی نیاز به بررسی نتایج در سال&shy;های بعدی است. </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;"></span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">In order to investigate the effect of the type drip of irrigation methods, subsurface irrigation and furrow irrigation on the domestication of <em>Hedysarum criniferum</em> Boiss., an experiment with a&nbsp; randomized complete block design with three replications was implemented&nbsp; at Isfahan University of Technology for two years (2016 to 2018) . For this purpose, clay pipes were made and the plant was cultivated on the sides of clay pipes and types. Also, furrow irrigation treatment was applied as the control. During the experiment, all treatments received the same water and finally, some growth parameters were measured. The results of the study showed improvement in height (0.43 and 0.34), canopy cover (0.66 and 0.52), stem number (0.44 and 0.85), chlorophyll index (0.45 and 0.45), seed emergence (0.75 and 0.30), plant survival (0.78 and 0.55), yield (0.23 and 0.35), and water use efficiency (0.25 and 0.25) under type drip irrigation treatment, as compared to subsurface and furrow irrigation, respectively (P<0.05). In general, the type drip treatment is recommended in the early years of planting; however, since the maximum production potential of this plant is in the third year onwards, it is necessary to examine the results in the following years to recommend the proper irrigation method, especially the use of subsurface irrigation.&nbsp;</div> آبیاری زیرسطحی؛ آبیاری قطره‌ای نواری تیپ؛ آبیاری شیاری؛ زنده‌مانی گیاه؛ شاخص‌های رشد گیاه. Subsurface clay pipes, Tape irrigation, Furrow irrigation, Plant survival, Plant growth indicators. 179 189 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4155-1&slc_lang=fa&sid=1 O. Asadi Asadabad امید اسدی اسدآباد Asadio@yahoo.com No 1. Department of Natural Resources, Isfahan University of Technology, Isfahan 84156-83111, Isfahan, Iran. 1. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان 83111-84156، ایران S. H. Matinkhah سیدحمید متین خواه matinkhah@cc.iut.ir No 1. Department of Natural Resources, Isfahan University of Technology, Isfahan 84156-83111, Isfahan, Iran. 1. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان 83111-84156، ایران Z. Jafari زهرا جعفری zahra.jafari1@na.iut.ac.ir Yes 1. Department of Natural Resources, Isfahan University of Technology, Isfahan 84156-83111, Isfahan, Iran. 1. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان 83111-84156، ایران H. Karim Mojeni حسن کریم‌مجنی No 2. Department of Production and Plant Genetics, Isfahan University of Technology, Isfahan 84156-83111, Isfahan, Iran. 2. گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان 83111-84156، ایران