fa ارزیابی شاخص‌های رشد گیاه رزماری تحت ‌تأثیر کم‌آبیاری عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آب از مهم‌ترین عوامل تولید محصولات کشاورزی در سرتاسر جهان است و کمبود آن در بخش کشاورزی لزوم استفاده از کم‌آبیاری را نمایان می‌سازد. بنابراین در این پژوهش به&lrm;منظور مشخص‌کردن اثر دو روش کم‌آبیاری بر شاخص&lrm;های رشد گیاه دارویی رزماری، آزمایشی در ایستگاه تحقیقاتی نهال و بذر شهرداری ایران‌شهر در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1396، اجرا شد. در این آزمایش، تیمارها شامل آبیاری کامل، کم‌آبیاری تنظیم‌شده و آبیاری ناقص ریشه هر کدام در دو سطح 75 و 55 درصد آبیاری کامل بودند. نتایج نشان داد که اعمال کم‌آبیاری در سطوح 75 و 55 درصد آبیاری کامل باعث صرفه‌جویی به‌ترتیب 6/18 و 3/34 درصدی در مصرف آب شد. مقایسه دو تیمار آبیاری کامل و تأمین 75 درصد آبیاری کامل اعمال شده در آبیاری ناقص ریشه باعث کاهش 7/6 درصدی وزن خشک اندام هوایی، 3/14 درصدی ارتفاع بوته و 1/12 درصدی تعداد شاخه زایا شد. این در حالی بود که توسعه مناسب ریشه گیاه در سطح تأمین 75 درصد آبیاری کامل اعمال شده در آبیاری ناقص ریشه، افزایش 9/12 درصدی بهره‌وری آب را نسبت به تیمار آبیاری کامل در پی داشت. از این‌رو با در نظر گرفتن مسائل مربوط به کمبود آب، می‌توان سطح تأمین 75 درصد آبیاری کامل در شرایط آبیاری ناقص ریشه را به‌عنوان تیمار برتر و راهکار مناسب برای مقابله با بحران آب، برای حرکت به‌سمت یک سامانه کشاورزی پایدار توصیه کرد.</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Water scarcity is the most important factor constraining agricultural production all over the world and water shortage in agriculture must be established to use the deficit irrigation. In order to study the effects of the regulated deficit irrigation and partial root zone drying on the growth traits of <em>Rosmarinus Officinalis L.</em>, an experiment was conducted in the center of seed and plant production of IranShahr municipality in 2017. The experiment treatments were arranged as a randomized complete block design with three replications. The irrigation regimes consisted of full irrigation, regulated deficit (RDI₇₅ and RDI₅₅) and partial root zone drying irrigation (PRD₇₅ and PRD₅₅). The results showed that deficit irrigation at 75 and 55 percent of full irrigation resulted in saving 18.6 and 34.3 percent of water consumption, respectively. Comparison of full irrigation and PRD₇₅ showed that dry weight, height of plants and number of shoots per plant were decreased by 6.7, 14.3 and 12.1 percent, respectively. However, proper development of root in PRD₇₅ increased 12.9 percent of water productivity. Therefore, by considering the problems of water scarcity, it is possible to provide PRD₇₅ as a superior treatment and a suitable strategy to cope with the water crisis in order to move towards a sustainable agricultural system.</div> آبیاری ناقص ریشه, بهره‌وری آب, کم‌آبیاری تنظیم‌شده Partial root zone drying irrigation, Regulated deficit irrigation, Water productivity 329 339 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4118-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Rigi Karvandri آسا ریگی کارواندری rakh_802@yahoo.com No 1. Department of Agronomy, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran. 1. گروه زراعت، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران A. Mehraban احمد مهربان Ahmadmehraban315@yahoo.com Yes 1. Department of Agronomy, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran. 1. گروه زراعت، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران H. R. Ganjali حمید رضا گنجعلی rakh_802@yahoo.com No 1. Department of Agronomy, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran. 1. گروه زراعت، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران KH. Miri خالد میری rakh_802@yahoo.com No 2. Balochistan Agriculture Research Center, Balochistan, Iran. عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی بلوچستان H. R Mobser حمیدرضا مبصر rakh_802@yahoo.com No 1. Department of Agronomy, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran. 1. گروه زراعت، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران