fa مقاومت در برابر جریان در رودخانه‌های با بستر شنی عمومی Ggeneral پژوهشي Research در این پژوهش با در نظر گرفتن پارامترهای کلی همچون سرعت متوسط جریان در چند سطح مقطع از رودخانه گاماسیاب واقع در اطراف نهاوند، پارامترهای موضعی مانند سرعت متوسط نقطه‌ای در هر نیم‌رخ سرعت جریان و توزیع نیم‌رخ سرعت بر اساس تئوری لایه مرزی، مقاومت در برابر جریان و عوامل مؤثر بر آن، با استفاده از داده‌های اندازه‌گیری شده برای جریان‌های یک‌نواخت و غیر یک‌نواخت بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که هر گونه تغییر در شکل تابع لگاریتمی توزیع جهانی سرعت با منظور کردن فاکتور شکل سطح مقطع رودخانه و یا ضریب تعدیل زبری مواد بستر برای قطر مشخصه رودخانه تأثیری بر پیش‌بینی مقاومت در مقابل جریان ندارد. در حالی که ارائه مقدار ثابت لگاریتمی (عرض از مبدأ) معادله توزیع جهانی سرعت به صورت تابعی از پارامترهای عدد فرود و پارامتر شیلدز می‌تواند تا حدی برآورد مقاومت در برابر جریان را بهبود بخشد. هم‌چنین، در نظر گرفتن فاکتور شکل و ضریب تعدیل زبری در معادلات نمایی، پیش‌بینی مقاومت دربرابر جریان را بهبود نمی‌بخشد. از سوی دیگر، به کارگیری مشخصات لایه مرزی چون ضخامت و اندازه حرکت لایه مرزی در نیم‌رخ سرعت، خطر هم‌بستگی ساختگی را در معادله پیشنهادی برای مقاومت در برابر جریان منتفی می‌سازد. معادله پیشنهادی حاصل از اندازه‌گیری‌های نیم‌رخ سرعت جریان غیر یک‌نواخت در رودخانه گاماسیاب، نشان می‌دهد که عمق جریان آب، حداکثر سرعت جریان واقع در سطح آب و شیب خط انرژی از عوامل مؤثر بر مقاومت در برابر جریان می‌باشند. In this study, two data ranges of uniform flow (bulk parameters) and non-uniform flow (local parameters) are employed to investigate resistance to flow and the factors affecting it using velocity distribution of boundary layer theory. The results indicate that the cross-section form factor or adjustment roughness coefficient of logarithmic law can not improve the prediction of flow resistance. On the other hand, it is possible to ameliorate the prediction of resistance to flow by application of the Froude number and the Shields parameter along with the integration constant of the logarithmic velocity distribution. Also, there is no improvement in flow resistance prediction by taking into account power equations. On the other hand, the application of boundary-layer characteristics such as displacement thickness and momentum thickness in velocity profile can remove the risk of spurious correlation. Based on the measured velocity profiles for non-uniform flow in Gamasiab river, a new flow resistance equation is suggested in which the following bulk parameters are considered: flow depth, maximal velocity at the water surface, and friction slope. فاکتور شکل، ضریب تعدیل زبری، ضخامت و اندازه حرکت لایه مرزی، رودخانه‌ های شنی Form factor, Adjustment roughness coefficient, Boundary layer displacement thickness, Gravel-bed rivers 19 31 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-381&slc_lang=fa&sid=1 H. Afzalimehr حسین افضلی مهر Yes M. Heidarpour منوچهر حیدرپور No S. H. Farshi سید حسین فرشی No