fa برهم‌کنش کود شیمیایی فسفره و ورمی‌کمپوست بر قابلیت استفاده، شکل‌های فسفر و شاخص‌های ذرت (.Zea Mays L) در یک خاک آهکی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">برای افزایش فسفر قابل استفاده خاک از کودهای شیمیایی استفاده می‌شود، درحالی که فسفر کودهای شیمیایی با گذشت زمان به‌شکل‌های با قابلیت استفاده کم تبدیل می‌شود. برای افزایش قابلیت استفاده فسفر آزاد شده از کودهای فسفره می‌توان از اصلاح‌ کنننده‌های آلی استفاده کرد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر کودهای فسفره و ورمی‌کمپوست بر قابلیت استفاده و جزء‌بندی فسفر و جذب آن توسط ذرت </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(<em>Zea Mays</em> L.)</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در یک خاک آهکی بود. این تحقیق به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل کود شیمیایی فسفر (صفر و 50 میلی‌گرم بر کیلوگرم فسفر) و ورمی‌کمپوست (صفر و یک درصد وزنی) بود. پس از دو ماه کشت در گلخانه، بخش هوایی ذرت برداشته و شاخص‌های گیاه ذرت (غلظت، ماده خشک و جذب) تعیین شد. سپس، از خاک گلدان‌ها نمونه‌برداری و فسفر قابل استفاده و شکل‌های فسفر به‌روش تغییریافته هدلی و همکاران (1982) تعیین شد. نتایج نشان داد که برهم‌کنش کود شیمیایی فسفره و ورمی کمپوست بر فسفر قابل استفاده معنی‌دار بود. همچنین برهم‌کنش کود شیمیایی و ورمی‌کمپوست فقط بر فسفر محلول و تبادلی (05/0></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و فسفر آلی (01/0></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) معنی‌دار بود. با کاربرد کود شیمیایی یا یک درصد ورمی‌کمپوست همه شکل‌های فسفر به‌جز فسفر متصل به کلسیم افزایش یافت. نتایج نشان داد که برهم‌کنش کود شیمیایی و ورمی‌کمپوست بر غلظت فسفر، ماده خشک و جذب معنی‌دار نبود (05/0<</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">). با کاربرد ورمی‌کمپوست وزن ماده خشک از 9/6 به 5/10 گرم در گلدان افزایش یافت؛ درحالی که با کاربرد 50 میلی‌گرم بر کیلوگرم فسفر، وزن خشک ذرت از 7/7 به 7/9 گرم در گلدان رسید. همچنین در اثر کاربرد ورمی‌کمپوست 2/41 درصد افزایش جذب فسفر مشاهده شد، درحالی که در اثر کاربرد 50 میلی‌گرم بر کیلوگرم فسفر، جذب آن 1/31 افزایش یافت. نتایج این تحقیق نشان داد که اثر ورمی‌کمپوست بر افزایش ماده خشک و جذب فسفر بیش از کود شیمیایی فسفره بود. همچنین کودهای فسفره و آلی با تأثیر بر شکل‌های فسفر، قابلیت استفاده آن را تغییر می‌دهد.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">In order to increase the available Phosphorous (P), chemical fertilizers are applied; however, P chemical fertilizers are transformed into low available forms over time. Organic amendments could be effective in improving the efficiency of P fertilizers. The aim of this study was to investigate the effect of P fertilizers and vermicopost on the availability and fractions of P and maize (<em>Zea Mays</em> L.) indices in a calcareous soil. This study was performed in a factorial completely randomized design with three replicates. The experimental factors included chemical fertilizer (0 and 50 mg/kg P) and vermicopost (0 and 1 %W). After 2 months of planting in greenhouse, the shoots of maize were removed and the maize indices (P concentration, dry matter and P uptake) were determined. Then, the soil samples taken from each pot, P available, and P fractions were evaluated by a modified method developed by Hedley et al (1982). The results showed that the effect of the interaction beyween P fertilizer and vermicopost on the available P was significant. Also, the interaction of P fertilizer and vermicopost on the soluble and exchangeable P (P<0.05) and organic P (P<0.01) was significant. By applying the P fertilizer or % 1 vermicompost, all P fractions (except Ca bound P) were increased. The results, therefore, showed that the effect of the interaction between P fertilizer and vermicopost on P concentration, dry matter and P uptake was not significant (P>0.05). Vermicopost application increased the dry matter from 6.9 to 10.5 g pot^-1, while application of 50 mg kg^-1 P as fertilizer increased the dry matter from 7.7 to 9.7 g pot^-1. Also, by adding vermicopost (11.1%), the i P uptake was increased, as compared to 50 mg kg^-1. The results, therefore, indicated that the beneficial effect of vermicompost on the dry matter and P uptake in maize was more than that of the chemical fertilizer. Moreover, P fertilizer and manure could influence P fractions and P availability<span dir="RTL">.</span>&nbsp;</div> جزءبندی فسفر, کود آلی‌, اولسن P fractions, Organic materials, Olsen. 57 68 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1577-8&slc_lang=fa&sid=1 F. Shahbazi فاطمه شهبازی fati.shahbazi69@gmail.com No 1. Department of Soil Science, College of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. 1. گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد A. R. Hosseinpur علیرضا حسین پور hosseinpur-a@agr-sku.ac.ir No 1. Department of Soil Science, College of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. 1. گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد H. R. Motaghian حمیدرضا متقیان motaghian.h@yahoo.com Yes 1. Department of Soil Science, College of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. 1. گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد