fa ارزیابی شاخص‌های ریسک اکولوژیکی عناصر روی، مس، کادمیوم، سرب و نیکل در اراضی تحت آبیاری با فاضلاب تصفیه شده عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مطالعه حاضر با هدف ارزیابی شاخص‌های ریسک اکولوژیکی عناصر روی، مس، کادمیوم، سرب و نیکل در اراضی تحت آبیاری با فاضلاب تصفیه شده در دشت ارومیه (روستای قهرمانلو) انجام شده است. بدین‌منظور شش نقطه (پنج نقطه در اراضی آبیاری شده با فاضلاب و یک نقطه در اراضی تحت آبیاری با آب چاه به‌عنوان شاهد) انتخاب و مورد نمونه‌برداری (افق </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">AP</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، عمق 0 -30 سانتی‌متری خاک) قرار گرفتند. نمونه‌های خاک بعد از هوا خشک شدن و از غربال دو میلی‌متری عبور داده شدند و سپس تحت آزمایش‌های مختلف شیمیایی قرار گرفتند و شکل کل عناصر مورد مطالعه شدند. نتایج نشان داد که عملیات آبیاری با فاضلاب تصفیه شده باعث افزایش معنی‌دار شکل کل عناصر فوق در توالی (23/5 درصد) </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Cu</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">></span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(54/2 درصد) </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Pb</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">></span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(81/5 درصد) </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Zn</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">></span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(228 درصد) </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Cd</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> شده است</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با این وجود بر اساس استانداردهای ملی و بین‌المللی به‌استثنای کادمیوم سایر عناصر در محدوده‌های قابل قبول قرار داشتند. مقدار شاخص ریسک اکولوژیکی (کمینه = 125، بیشینه = 152 و میانگین = 140) در همه مناطق تحت آبیاری با فاضلاب تصفیه شده کلاس ریسک زیاد (</span>200 </span></strong><strong><span style="font-size:11.0pt;">&ge;</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">RI</span></span></strong> &nbsp;<strong><span style="font-size:11.0pt;">&ge;</span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">100) را نشان داد و کادمیوم بیشترین تأثیر‌گذاری را بر کمیت این شاخص داشت.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">The present study was conducted to evaluate the ecological risk indices of Zn, Cu, Cd, Pb and Ni in the soils from Urmia region (Ghahramanloo village), as irrigated with treated wastewater. Accordingly, six different soil sites (five soil sites under wastewater irrigation and one soil site under well water irrigation as the control) were selected and sampled (AP horizon, 0-30 cm depth). Soil samples were air dried, passed through a 2-mm sieve, and analysed to determine the chemical properties and the studied heavy metals. The results showed that irrigation with the treated wastewater significantly increased the total elements in the order of Cd (228%)> Zn (118.5%)> Ni (81.5%)> Pb (54.2%)> Cu (23.5%). Nevertheless, with the exception of cadmium, other elements were within the admissible range based on the national and international standards. Ecological risk index (min = 125, max = 152, mean = 140) showed a considerable risk in all studied soils and Cd could be regarded as the major metal affecting the index yield.</div> فاضلاب تصفیه شده, فلزات سنگین, شاخص‌های ریسک اکولوژیکی, دشت ارومیه Treated waste water, Heavy metals, Ecological risk indexes, Urmia plain 239 250 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3876-1&slc_lang=fa&sid=1 B. Atashpaz بهناز آتش پز atashpazb@gmail.com No 1. Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, Urmia University, Urmia, Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه S. Rezapour سالار رضاپور s_rezapour2000@yahoo.com Yes 1. Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, Urmia University, Urmia, Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه