fa اندازه‌گیری و مقایسه نرخ پاشمان خاک تحت تأثیر اسیدیته و شدت باران عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">یکی</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">از</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">جدی&shy;ترین</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مشکلات</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">زیست‌محیطی</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">که</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">امروزه</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بسیاری</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">از</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">مناطق</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">دنیا</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">با</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آن</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">روبه&shy;رو</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">هستند،</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">باران</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اسیدی</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">است</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> این پدیده اثرات مخرب زیست‌محیطی بسیاری دارد که یکی از مهم&shy;ترین آنها آلودگی و تخریب خاک است. باران اسیدی اثر آنی بر خاک داشته و سبب تجزیه و پراکنده شدن ذرات خاک می&shy;شود. این اولین گام برای شروع فرسایش خاک است. بنابراین در این پژوهش به بررسی اثر </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌های مختلف باران اسیدی به همراه تغییرات شدت بر پاشمان خاک در شرایط آزمایشگاهی و با استفاده از شبیه&shy;ساز باران و فنجان پاشمان پرداخته شد. برای انجام آزمایش‌ها از باران اسیدی با </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">pH </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌های 75/3، 25/4 ، 25/5 و باران معمولی در سه شدت 40، 60 و 80 میلی‌متر بر ساعت استفاده و درنهایت 36 نمونه برای تجزیه و تحلیل اماری برداشت شد. به‌منظور انجام تحلیل‌های آماری از نرم&shy;افزارهای 23</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">SPSS </span></span>&nbsp;<span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و 2013</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">EXCEL </span></span>&nbsp;<span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و آزمون&shy;های آنالیز واریانس یک‌طرفه و دوطرفه در سطح معنی‌داری 95 درصد استفاده شد. نتایج نشان داد در شدت&shy;های 40 و 60 میلی&shy;متر بر ساعت، نرخ پاشمان در تمامی تیمارهای </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌ باران تفاوت معنی&shy;داری داشتند و باران اسیدی با </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 75/3 بیشترین مقدار پاشمان را ایجاد کرد. درحالی‌که این تفاوت در شدت 80 میلی&shy;متر بر ساعت علیرغم افزایش عددی مقدار پاشمان در تیمارهای با </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 75/3 و 25/4، تفاوت معنی&shy;دار نشد. همچنین نتایج مقایسه میانگین&shy;ها نشان داد که با افزایش شدت، مقدار پاشمان خاک نیز افزایش می&shy;یابد. درنهایت آزمون تجزیه واریانس دو طرفه نشان داد اعمال همزمان دو فاکتورتغییرات </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و شدت باران اثر متقابلی در پاشمان خاک بر هم نداشتند.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Nowadays, acid rain serves as one of the most serious environmental problems has affected many regions in the world. This phenomenon is characterized by many environmental impacts, such as soil contamination and degradation. Acid rain immediately affects soil, causing soil particles to breakdown and be dispersed; this is the first step to initiate the soil erosion. Therefore, in this study, the effect of different pH levels of acid rain (at different levels) on the soil splash was investigated under laboratory conditions using a rain simulator and a cup splash. In the experiments, acid rains, with the pH values of 3.75, 4.25, 5.25 and normal rains at three intensities of 40, 60 and 80 mmh^-1, were studied; finally, a number of 36 samples were taken for statistical analyses. SPSS 23 and EXCEL 2013 software and one way and two-way ANOVA were used for the statistical analysis at a confidence level of 95%. The results showed that at the intensities of 40 and 60 mmh^-1, the splash rate was significantly different in all pH treatments, and the acid rain with pH of 3.75 showed the highest splash rate. However, no significant difference was found at the rain intensity of 80 mmh^-1, despite the higher splash rate at the pH of 4.25 and 5.25 treatments. Also, the results of the comparison of the means showed that the soil splash rate was also increased with enhancing rain intensity. Finally, the two-way ANOVA test showed that the simultaneous interaction effects of the two factors of pH and rain intensity on soil splash was not significant.</div> باران اسیدی, شدت باران, فنجان پاشمان, هدر رفت خاک, شبیه‌ساز باران Acid rain, Rain intensity, Splash cup, Soil loss, Rain simulator 177 186 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1114-6&slc_lang=fa&sid=1 A. Kavian عطااله کاویان ataollah.kavian@gmail.com Yes 1. Department of Watershed Management, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. 1. گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی ساری، ساری A. Alipour اعظم علیپور aalipuor@yahoo.com No 1. Department of Watershed Management, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. 1. گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی ساری، ساری K. Soleimani کریم سلیمانی solaimani2001@yahoo.co.uk No 1. Department of Watershed Management, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. 1. گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی ساری، ساری L. Gholami لیلا غلامی gholami.leily@yahoo.com No 1. Department of Watershed Management, Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. 1. گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی ساری، ساری