fa بهینه‌سازی بهره‌برداری از سد مخزنی با الگوریتم جستجوی کلاغ براساس یک مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بهره‌برداری از مخازن سدها یکی از مسائل مهم در زمینه‌ مدیریت منابع آب می‌باشد. در این تحقیق، الگوریتم جستجوی کلاغ برای نخستین بار برای بهره‌برداری از مخازن سدها استفاده شده است. همچنین، نتایج مربوط به بهره‌برداری سیستم تک- مخزنه سد شهید رجایی در استان مازندران، جهت تأمین نیازهای پایین‌دست سد، با الگوریتم‌های تکاملی ازدحام ذرات و ژنتیک مقایسه گردید. برای انتخاب روش برتر، از شاخص‌های اعتمادپذیری زمانی، اعتمادپذیری حجمی، آسیب‌پذیری و بازگشت‌پذیری و مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره نیز استفاده گردید. نتایج نشان داد که الگوریتم جستجوی کلاغ دارای پاسخی نزدیک به پاسخ بهینه‌ مطلق مسئله است. به‌گونه‌ای که میانگین پاسخ‌ها در الگوریتم‌های جستجوی کلاغ، ازدحام ذرات و ژنتیک به‌ترتیب 99، 75 و 61 درصد پاسخ بهینه مطلق است. همچنین، الگوریتم جستجوی کلاغ، به‌جز از لحاظ شاخص اعتمادپذیری زمانی، در بقیه‌ شاخص‌ها دارای عملکرد بهتری نسبت به الگوریتم‌های ژنتیک و ازدحام ذرات می‌باشد. ضریب تغییرات پاسخ‌های به‌دست آمده توسط الگوریتم جستجوی کلاغ نسبت به الگوریتم‌های ژنتیک و ازدحام ذرات به‌ترتیب به‌میزان 16 و 14 برابر کوچک‌تر می‌باشد. مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره مشخص نمود که الگوریتم جستجوی کلاغ دارای رتبه یک نسبت به دو الگوریتم دیگر در حل مسئله‌ بهره‌برداری از مخزن سد شهید رجایی می‌باشد.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Exploitation of dam reservoirs is one of the major problems in the management of water resources. In this research, Crow Search Algorithm (CSA) was used for the first time to manage the operation of reservoirs. Also, the results related to the exploitation of the single-reservoir system of Shahid-Rajaei dam, located in Mazandaran province, northern Iran, which meets the downstream water demands, were compared to those obtained by applying the Particle Swarm and Genetic algorithms. Time reliability, volume reliability, vulnerability and reversibility indices, and a multi-criteria decision-making model were used to select the best algorithm. The results showed that the CSA obtained results close to the problem&rsquo;s absolute optimal response, such that the average responses in the Crow, Particle Swarm and Genetic Algorithms were 99, 75 and 61 percent of the absolute optimal response, respectively. Besides, except for the time reliability index, the CSA had a better performance in the rest of the indices, as compared to Particle Swarm and Genetic Algorithms. The coefficient of variation of the obtained responses by CSA was 14 and 16 times smaller than the Genetic and Particle Swarm Algorithms, respectively. The multi-criteria decision-making model revealed that the CSA was ranked first, as compared to the other two algorithms, in the Shahid-Rajaei Reservoir&#39;s operation problem.</div> الگوریتم‌های تکاملی, مدیریت منابع آب, الگوریتم ژنتیک, الگوریتم ازدحام ذرات Evolutionary algorithms, Water resources management, Genetic Algorithm, Particle Swarm Algorithm. 279 290 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-10-9&slc_lang=fa&sid=1 S. F. Mousavi سید فرهاد موسوی fmousavi@semnan.ac.ir Yes 1. Faculty of Civil Eng., Semnan Univ., Semnan, Iran. 1. دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان H. R. Vaziri حمید رضا وزیری hamidvaziri1979@yahoo.com No 1. Faculty of Civil Eng., Semnan Univ., Semnan, Iran. 1. دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان H. Karami حجت کرمی hkarami@semnan.ac.ir No 1. Faculty of Civil Eng., Semnan Univ., Semnan, Iran. 1. دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان O. Hadiani امید هادیانی mhadiani@giau.ac.ir No 2. College of Eng., Islamic Azad Univ., Ghaemshahr branch, Ghaemshahr, Iran. 2. دانشکده مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قائم‌شهر، ایران