fa بررسی آزمایشگاهی تأثیر شعاع قوس بر ضریب دبی در سرریزهای قوسی خطی و قوسی زیگزاگی با پلان مثلثی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">سرریزهای غیرخطی از سازه‌های هیدرولیکی مهم برای تنظیم سطح آب و کنترل جریان در کانال‌ها، رودخانه‌ها و مخازن سدها به‌شمار می‌روند. از انواع سرریزهای غیرخطی می‌توان به سرریزهای زیگزاگی و قوسی اشاره کرد. محور تاج این سرریزها به‌صورت غیرخطی بوده و در یک عرض معین، طول تاج بیشتری نسبت به سرریزهای متداول خطی دارند. به این ترتیب به‌ازای یک بار هیدرولیکی یکسان، توانایی عبور دبی بیشتری را دارند. در این پژوهش، ضریب دبی و دبی عبوری سرریزهای قوسی با سه شعاع قوس مختلف و در دو حالت خطی و زیگزاگی مثلثی به‌صورت آزمایشگاهی بررسی و ضریب دبی این سرریزها به‌عنوان تابعی از نسبت بار هیدرولیکی کل به ارتفاع تاج سرریز (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">h_d/P</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و زاویه انحنای قوس (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">&theta;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) (یا شعاع قوس) ارائه و عملکرد هیدرولیکی آنها با یکدیگر مقایسه شده است. نتایج نشان می‌دهد که به‌ازای بار هیدرولیکی یکسان، افزایش </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">&theta;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (کاهش شعاع قوس) منجر به کاهش ضریب دبی می‌شود زیرا اولاً برآمدگی موضعی سطح آب افزایش یافته و ثانیاً جریان برای طی مسیر کانال، مجبور به طی مسیری غیرمستقیم با انحنای بیشتر است که این دو موضوع می‌تواند اثر منفی بر ضریب آبگذری داشته باشد بدین‌صورت که در نسبت بار هیدرولیکی 2/0، ضریب جریان در سرریز با نسبت شعاع قوس 25/1 </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">R/w =</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> حدود 5/8 درصد از سرریز با نسبت شعاع قوس 75/0 </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">R/w =</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بیشتر است.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Nonlinear weirs are regarded as important hydraulic structures for water level adjustment and flow control in channels, rivers and dam reservoirs. One example of non-linear weirs is shaped as curved-zigzag. The crest axis of these weirs is non-linear. At a given width, the crest length is greater than that of the conventional linear weirs. Thus, they achieve a higher flow rate for an identical hydraulic load. This research experimentally focused on the discharge coefficient and flow rate of curved weirs with three different curve radii in two triangular linear and zigzag shapes. The discharge coefficients of these weirs were comparatively explored in terms of the hydraulic performance as a function of the total hydraulic load to weir crest height ratio (hd/P) and curvature angle (&theta;) (or curve radius). The results indicated that for the same hydraulic load, the increase of &theta; (the decrease in curve radius) led to a lower discharge coefficient; this was first because of the increased topical rise of water level, and then the more indirect path with a greater curvature through which the flow had to transport. Both factors could negatively affect the water discharge coefficient. In practice, the runoff coefficient at a weir with a curve radius of R/w=1.25 was approximately 8.5% greater than that of a weir with a curve radius of R/w=0.75 under a hydraulic load of 0.2.</div> سرریز قوسی زیگزاگی مثلثی, سرریز قوسی, بار آبی, شعاع قوس, ضریب دبی. Triangular curved-zigzag weir, Curved weir, Hydraulic load, Curve radius, Discharge coefficient 87 101 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3809-3&slc_lang=fa&sid=1 R. Monjezi رضا منجزی rezamonjezi7@gmail.com No 1. Department of Water Science Engineering, Khouzestan Science and Research Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran., 2. Department of Water Science Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. 1. گروه علوم و مهندسی آب، پردیس علوم و تحقیقات خوزستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران و 2. گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران M. Heidarnejad محمد حیدرنژاد mo_he3197@yahoo.com Yes 2. Department of Water Science Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. 2. گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران A. R. Masjedi علیرضا مسجدی drmasjedi.2007@yahoo.com No 2. Department of Water Science Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. 2. گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران M. H. Pourmohammadi محمدحسین پورمحمدی purmohammadi@gmail.com No 3. Department of Water Science Engineering, Shoushtar Branch, Islamic Azad University, Shoushtar, Iran. 3. گروه علوم و مهندسی آب، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران A. Kamanbedast امیرعباس کمان بدست ka57_amir@yahoo.com No 2. Department of Water Science Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. 2. گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران