fa بررسی آزمایشگاهی و عددی هیدرولیک جریان در محل انشعاب رودخانه‌ها (مطالعات موردی: انشعاب کرخه) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">رودخانه کرخه پس از سد انحرافی حمیدیه در حوالی شهر حمیدیه به دو شاخه هوفل و نیسان تقسیم می‌شود، به این نحو که در دبی‌های پایین به‌علت شیب زیاد رودخانه نیسان، سهم رودخانه نیسان بیشتر از رودخانه هوفل است. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">هدف</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">از</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">انجام</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ا</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ین پژوهش تعیین یک سازه هیدرولیکی مناسب برای تقسیم‌بندی جریان آب در انشعاب هوفل است. به‌منظور بررسی آزمایشگاهی این پژوهش، از یک فلوم با قوس 90 درجه در دانشگاه آزاد واحد اهواز استفاده شد و با سرریزهای با عرض و ارتفاع متفاوت به‌انجام آزمایشات مختلف پرداخته شد. در نتیجه به شبیه‌سازی این مدل با نرم‌افزار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">CCHE2D</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> پرداخته شد و نتایج با مدل فیزیکی نیز مقایسه شد. نتایج نشان داد با افزایش ارتفاع سرریز به دلیل افزایش ارتفاع سطح آب، باعث افزایش درصد دبی انحرافی به شاخه هوفل شده است. در نتیجه با افزایش عرض سرریز به‌دلیل کم‌ شدن ارتفاع سطح آب، درصد دبی انحرافی به شاخه هوفل کاهش پیدا کرده است. در شاخه هوفل با نصب سرریز مستطیلی با ابعاد مختلف به‌طور متوسط حداقل 34/3 و حداکثر 5/61 درصد افزایش دبی را شاهد هستیم. البته در حالت طبیعی و بدون نصب سرریز ما شاهد افزایش دبی بیشتری نسبت به‌ حالت با سرریز داریم که این پدیده را می</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‌توان</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به‌دلیل کنترل شدن جریان توسط سرریز اعلام کرد. به‌طور متوسط در حالت با سرریز 2/8 درصد و بدون سرریز 7/7 درصد افزایش درصد دبی انحرافی داشته است. با افزایش عدد فرود از 0/21 تا 0/38 به‌طور متوسط باعث کاهش درصد دبی انحرافی به‌اندازه 19/3 درصد شده است. در نتیجه نتایج شبیه‌سازی با نرم‌افزار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">CCHE2D</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بسیار مشابه و نزدیک به نتایج آزمایشات مدل فیزیکی است.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">After Hamidieh Diversion Dam near the city of Hamidieh, Karkheh River is divided into two streams known as Hufel and Nissan. At the lower flow rates, Nissan makes up a greater share than Hufel due to the steeper slope of the former. This study attempted to construct a hydraulic structure to appropriately divide water flow in Hufel. In a laboratory experiment, a flume with a 90-degree bend was used at Islamic Azad University of Ahvaz. Various experiments were conducted at different widths and heights. Furthermore, this model was simulated through CCHE2D, the results of which were compared against those of physical and mathematical models. The results indicated that the weir height increased the deviation flow percentage to the Hufel stream due to rising water level. Moreover, the deviation flow percentage to Hufel was declined as the weir width was increased due to falling water level. At Hufel, the installation of rectangular weir in different dimensions yielded the minimum of 34.3% and the maximum of 61.5% increase in the flow rate. In the normal mode without any weirs installed, however, there would be an increase in the flow rate, as compared to the mode where a weir has been installed. This can be associated with the flow controlled by the weir. On average, the deviation flow rate was increased by 2.8% in the weir mode and 7.7% in the weir-less one. An increase in the Froude number from 0.21 to 0.38 led to a lower average deviation flow rate by 19.3%. Moreover, the results of the simulation through CCHE2D were demonstrated to be largely similar to those of physical model experiments. However, an increase in the Froude number did not lead to a decline in the deviation flow rate (i.e. it remained constant). This trend was inconsistent with the results of the physical model.</div> سرریز, انشعاب رودخانه, مدل فیزیکی, مدل ریاضی, CCHE2D Weir, River branch, Physical model, Mathematical model, CCHE2D 377 392 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1145-16&slc_lang=fa&sid=1 A. Saki عباس ساکی abbas.saki@yahoo.com No 1. Department of Water Science and Engineering, Khouzestan Science and Research Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. , 2. Department of Water Science and Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. 1. گروه علوم و مهندسی آب، پردیس علوم تحقیقات خوزستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران ، 2.گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران A. A. Kamanbedast امیرعباس کمان بدست ka57_amir@yahoo.com Yes 2. Department of Water Science and Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. 2.گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران A. Masjedi علیرضا مسجدی drmasjedi.2007@yahoo.com No 2. Department of Water Science and Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. 2.گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران M. Heidarnejad محمد حیدرنژاد mo_he3197@yahoo.com No 2. Department of Water Science and Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. 2.گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران A. Bordbar امین بردبار asefmn@yahoo.com No 2. Department of Water Science and Engineering, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. 2.گروه علوم و مهندسی آب، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران