Journal of Water and Soil Science

fa بهره‌برداری تلفیقی از منابع آب سطحی و زیرزمینی با استفاده از مدل شبیه‌سازی WEAP (مطالعه موردی: دشت بهبهان، استان خوزستان) Conjunctive Use of Surface and Ground Water Resources by WEAP Simulation Model (A Case Study: Behbahan Plain, Khouzestan Province) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">در این پژوهش، الگوی بهره&rlm;برداری تلفیقی و یکپارچه از منابع آب سطحی و زیرزمینی دشت بهبهان (مخزن سد مارون و چاه‌های بهره‌برداری موجود در دشت) بررسی شده است. شبیه‌سازی تخصیص نیازهای آبی حوضه در نرم&rlm;افزار WEAP با چهار سناریو شامل: 1) شرایط فعلی(M1)، 2) سناریوی مرجع برای 16 سال آینده (M2)، 3) سناریوی توسعه اراضی (M3) و 4) سناریوی بهینه (M4)، انجام شده است. سناریوی بهینه با روش برنامه‌ریزی خطی چند هدفه در نظر گرفته شده است. بر اساس نتایج، در تمام سناریوها، نیازهای شرب به‌طور کامل برآورده می‌شود. در سناریوی شرایط فعلی، نیاز کشاورزی، به‌جز برای حقابه‌های سنتی، در ماه‌های کم‌آب، بیش از 50 درصد براورده شده است. برای نیازهای کشاورزی شبکه‌های آبیاری در سناریوی مرجع، میزان تأمین در بعضی ماه‌ها کمتر از 100 درصد بوده و حتی در ماه‌های خرداد و شهریور، تأمین نیاز آب برای شبکه‌های شمال و جنوب دشت بهبهان کمتر از 10 درصد است. در سناریوی توسعه اراضی، نیاز کشاورزی در شبکه‌های آبیاری، به‌جز شبکه آبیاری رامهرمز، در همه ماه‌ها بیشتر از 90 درصد تأمین می‌شود. سناریوی بهینه برای حداقل جریان در رودخانه مارون و حجم ذخیره نسبت به سناریوهای دیگر بهترین عملکرد را داشته است. از مقایسه چهار سناریو در تأمین نیاز آبی زیست‌محیطی مشخص شد که سناریوی بهینه در ماه‌های بهار نسبت به سه سناریوی دیگر بهتر و مطلوب‌تر عمل می‌کند؛ ولی در کل سال کمتر از 100 درصد نیاز آبی تأمین می‌شود. مقایسه چهار سناریو نشان داد که سناریوهای شرایط حاضر و مرجع در شبکه‌های آبیاری جایزان فجر، جنوب بهبهان، شمال بهبهان و حقابه‌های سنتی بیشترین درصد اطمینان‌پذیری را داشته‌اند. بسامد حجم ذخیره– زمان– احتمال حاصل از حجم ذخیره ماندگاری در سناریوی بهینه نشان داد که بیشترین زمان ماندگاری در حجم ذخیره 558 میلیون متر مکعب (که برابر نصف حجم مخزن سد مارون است) و با بیشترین احتمال (60 درصد) به &rlm;دست آمد.</div> <div style="text-align: justify;">In this research, conjunctive and integrated operation of surface and ground water resources of Behbahan plain (Maroon dam's reservoir and existing wells, respectively) was investigated. Simulation of allocation of water demands in this basin was performed by four scenarios, using WEAP software: 1) current conditions (M1), 2) reference scenario for the next 16 years (M2), 3) land development scenario (M3), and 4) optimal scenario (M4). The optimal scenario was performed with multi-purpose linear programming. Based on the results, drinking water demands was satisfied completely in all scenarios. Under the scenario of current conditions, all agricultural demands, except the traditional rights, supplied more than 50% in the low-flow months. In the reference scenario, water supply for agricultural demands in some months was less than 100% and even in June and July, the water supply for North and South Irrigation networks of Behbehan plain was less than 10%. In the land development scenario, agricultural demands of all irrigation networks, except Ramhormoz network, satisfied more than 90% in all months. The optimal scenario performed better than other scenarios for minimum Maroon River flow and volume of storage in the reservoir. Comparison of the four scenarios in satisfying the environmental needs also revealed that the optimal scenario performed better than the other three scenarios in the spring months. However, it provided less than 100% of water needs in the whole year. Comparison of the four scenarios also showed that the first two scenarios had the highest reliability percent in the Jayzan-Fajr, South Behbahan and North Behbahan Irrigation Networks and traditional water rights. Frequency of storage-time-probability from the storage volume in the optimal scenario also showed that maximum storage lifetime of the lasting storage volume was 558 million m3 (which was equal to half of the volume of Maroon dam’s reservoir) with the highest probability (60%).</div> رودخانه مارون, WEAP, دشت بهبهان, نیازهای آبی, بهینه سازی Maroon River, WEAP, Behbahan plain, Water demands, Optimization 125 139 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3738-2&slc_lang=fa&sid=1 A. Kheyrandish علی خیراندیش Ali.kheyrandish@semnan.ac.ir No 1. Department of Water Engineering and Hydraulic Structures, Faculty of Civil Engineering, Semnan University, Semnan, Iran. 1. گروه مهندسی آب و سازه‌های هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان S. F. Mousavi فرهاد موسوی fmousavi@semnan.ac.ir No 1. Department of Water Engineering and Hydraulic Structures, Faculty of Civil Engineering, Semnan University, Semnan, Iran. 1. گروه مهندسی آب و سازه‌های هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان H. R. Ghafouri حمیدرضا غفوری ghafouri_h@scu.ac.ir No 2. Department of Civil Engineering, Faculty of Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. 2. گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید چمران اهواز S. Farzin سعید فرزین saeed.farzin@semnan.ac.ir Yes 1. Department of Water Engineering and Hydraulic Structures, Faculty of Civil Engineering, Semnan University, Semnan, Iran. 1. گروه مهندسی آب و سازه‌های هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان