fa نقش دوغاب آهک هیدراته در تثبیت حرکت ماسه‌های بادی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ایجاد لایه محافظ بر سطح تپه‌های ماسه‌ای با هدف کاهش فرسایش آن، سالیان طولانی مرسوم بوده است. استفاده از مالچ‌های نفتی در بعضی از کشورها، علاوه بر هزینه‌های زیاد، مشکلات فراوان زیست‌محیطی در بر داشته است. در این تحقیق از دوغاب آهک هیدراته به‌عنوان پوشش محافظ (مالچ) ماسه‌های بادی استفاده شد. این دوغاب در سه تیمار با نسبت‌های 3، 5 و 7 درصد آهک آماده و با آب‌پاش، به‌طور یکنواخت بر سطح پلات‌های با ابعاد 2&times;5 متر از تپه‌های ماسه پاشیده شد. ضخامت میانگین هر لایه مالچی با کولیس اندازه‌گیری و میزان سایش آن در فاصله زمانی دو ماهه در هر پلات از تیمارهای سه‌گانه مالچ آهکی و شاهد، با استفاده از نقاط نشانه‌گذاری در سه محل محاسبه شد. تحلیل آماری داده‌ها با نرم‌افزارهای </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SPSS</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Excel</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> انجام شد. نتایج نشان داد، که لایه مالچ دوغاب آهک سه درصد در مقابل سایش بادی مقاومت کافی نداشته و با تیمار شاهد قابل مقایسه است. نتایج سایش لایه‌های مالچ دوغاب آهک پنج و هفت درصد حاکی است که با افزایش میزان درصد آهک مقاومت مالچ در مقابل سایش باد افزایش یافته است. لایه مالچ دوغاب آهک هفت درصد با ضخامت 3/6 میلی‌متر، بیشترین مقاومت سایشی را در شرایط طبیعی محل از خود نشان داد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:7.0pt;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Creating a mulch layer on the sand dunes surface has long been applied to reduce their mobility. However, application of oil mulch in some countries, in addition to high costs, has many environmental problems. In this research, the hydrated lime slurry was used as a protective cover on the sand dunes. The slurry was prepared in three treatments with 3, 5 and 7% lime and sprayed uniformly on 2&times;5 m plots on the sand dunes surface. The average thickness of different types of mulch was measured by a caliper and then their abrasions were calculated in two-month intervals for three calcareous and controlling treatments at three locations. Statistical analysis was performed by using SPSS and the Excel software. The results showed that the 3% lime slurry layer had no resistance to wind abrasion and was comparable to the controlling sites. The results obtained for the 5 and 7% lime slurry mulch layers indicated that the increase in lime percentage raised the mulch resistance against the wind abrasion. The 7% lime slurry layer with a 6.3 mm thickness showed the highest abrasion resistance in the natural conditions.</div> سایش بادی, مالچ, دوغاب آهک هیدراته, ماسه‌های بادی Wind abrasion, Hydrated lime slurry, Sand dune 127 140 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3769-1&slc_lang=fa&sid=1 G. H. Zoraghi غلام حیدر زورقی gh.h.zoraghi@iauzah.ac.ir No 1. Department of Geology, Islamic Azad University Zahedan Branch, Zahedan, Iran. 1. گروه زمین‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان K. Shabani Goraji کاظم شعبانی گورجی ksg1354@yahoo.com Yes 1. Department of Geology, Islamic Azad University Zahedan Branch, Zahedan, Iran. 1. گروه زمین‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان M. R. Noura محمد رضا نورا noura706@yahoo.com No 1. Department of Geology, Islamic Azad University Zahedan Branch, Zahedan, Iran. 1. گروه زمین‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان A. R. Rashki علی رضا راشکی arrashki@gmail.com No 2. Department of Desert and Arid Zones Management, Faculty of Natural Recourses and Environment, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. 2. گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی، مشهد