fa کارایی باکتری‌های انحلال‌کننده روی بر جذب روی و برخی شاخص‌های رشدی گندم در گلخانه عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">روی یک عنصر ضروری برای گیاهان است. این عنصر در گیاه موجب بهبود رشد و عملکرد شده و در متابولیسم کربوهیدرات&shy;‌ها نقش دارد. کمبود روی در خاک‌&shy;ها و گیاهان زراعی ایران به‌دلایل متعددی از جمله آهکی بودن خاک&shy;‌های زراعی، مصرف بی&shy;‌رویه کودهای فسفره و مصرف نامتعادل کودها محتمل است. در پژوهش حاضر تأثیر باکتری&shy;‌های انحلال&shy;کننده عنصر روی بر برخی ویژگی</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های گیاه گندم به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی بررسی &shy;شد. تیمارهای آزمایش شامل باکتری در چهار سطح </span></span></strong><strong>_{<span dir="LTR"><span style="font-family: &quot;b lotus&quot;;"><span style="font-size: 11pt;">1</span></span></span>}<span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">B (شاهد)،</span></span></strong><strong style="text-align: justify;">_{<span dir="LTR"><span style="font-family: &quot;b lotus&quot;;"><span style="font-size: 11pt;">2</span></span></span>}</strong><strong style="text-align: justify;"><span style="font-family: &quot;b lotus&quot;;"><span style="font-size: 11pt;">B&nbsp;</span></span></strong>&nbsp;<strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Bacillus megaterium</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">&nbsp;</span></span></strong><strong>_{<span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">3</span></span></span>}</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 9pt;">B</span></span></strong><strong><em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(</span></span></em></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Enterobacter</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"> <em>cloacae</em></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، </span></span></strong><strong>_{<span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">4</span></span></span>}</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: 9pt;">B</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">(ترکیب دو باکتری مذکور) و کود سولفات&shy;روی در سه سطح </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Zn</span></span></strong><strong>_{<span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">0</span></span></span>}</strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (شاهد)، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Zn</span></span></strong><strong>_{<span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">20</span></span></span>}</strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (20 کیلوگرم بر هکتار) و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Zn</span></span></strong><strong>_{<span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">40</span></span></span>}</strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (40 کیلوگرم بر هکتار) بودند. طی دوره آزمایش ارتفاع گیاه و شاخص&shy; کلروفیل اندازه&shy;‌گیری شد. در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پایان</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">دوره</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کشت مقدار روی تبادلی خاک،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">وزن خشک ریشه و اندام هوایی و مقدار روی در ریشه، ساقه و دانه اندازه‌&shy;گیری و عملکرد دانه و مقدار جذب روی در دانه نیز محاسبه شد. نتایج نشان داد مقدار روی تبادلی خاک با کاربرد هر یک از تیمارهای باکتری نسبت به تیمار شاهد،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">افزایش معنی&shy;‌داری در سطح یک&shy; درصد داشت. بیشترین مقدار روی تبادلی، عملکرد دانه، غلظت و جذب روی&shy; در دانه در تیمار دارای دو باکتری و با کاربرد 40 کیلوگرم بر هکتار سولفات روی و پس از آن در حضور </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Enterobacter</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"> <em>cloacae</em></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با کاربرد 40 کیلوگرم </span></span></strong><span style="font-family: lotus;">در</span><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> هکتار سولفات روی&nbsp; مشاهده شد. بیشینه تمام ویژگی&shy;‌های اندازه‌&shy;گیری شده در تیمار دارای دو باکتری &nbsp;</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Enterobacter</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"> <em>cloacae</em></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Bacillus</span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"> <em>megaterium</em></span></span></strong> <strong><span style="letter-spacing:-.3pt;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نشان‌دهنده امکان استفاده از این باکتری&shy;‌ها در راستای غنی&shy;‌سازی روی در گندم، تولید بهینه محصول و کشاورزی پایدار است.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Zinc is essential micronutrients for plants. This element improves plant growth and yield and plays a role in the metabolism of carbohydrates. Zinc deficiency in soils and Iranian crops is possible due to numerous reasons such as calcareous soils, excessive use of phosphorus fertilizers and unbalanced fertilizer use. The effect of zinc solubilizing bacteria on some wheat properties was considered as a factorial experiment in greenhouse conditions based on a completely randomized design. Treatments consisted of four levels of bacteria comprising B₁ (control), B₂ (<em>Bacillus megaterium)</em>, B₃ (<em>Enterobacter cloacae</em>) and B₄ (consortium of both bacterium), and ZnSO₄ fertilizer at three levels including Zn₀ (control), Zn₂₀ (20 Kg/ha) and Zn₄₀ (40 kg/ha). During the experiment, some parameters such as plant height and chlorophyll index were measured. At the end of the cultivation period, soil available zinc, dry weight of root and aerial part, and the zinc concentration of the root, shoot and grain were determined. Grain yield and zinc uptake in the grain were also calculated. The results indicated soil exchangeable zinc content was increased significantly (<em>P</em><0.05) in all bacterial treatments, as compared to the control treatment. The maximum amount of soil exchangeable zinc, grain yield, zinc concentration and uptake in grain were observed in the treatment containing bacteria consortium with the application of 40 kg/ha of zinc sulfate fertilizer, which was followed by the treatment containing <em>Enterobacter cloacae</em> with the application of 40 kg/ha of the zinc sulfate fertilizer. The maximum amount of all measured properties in the treatment containing <em>Enterobacter</em> <em>cloacae</em> and <em>Bacillus</em> <em>megaterium </em>indicated the possibility of applying those bacteria for zinc enrichment in wheat, crop optimal production, and the sustainable agriculture.</div> سولفات روی, عملکرد, کلروفیل, گندم Chlorophyll, Wheat, Yield, Zinc sulfate 249 260 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3764-1&slc_lang=fa&sid=1 B. Rezaeiniko بنفشه رضایی نیکو No 1. Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز N. Enayatizamir نعیمه عنایتی ضمیر n.enayatzamir@scu.ac.ir Yes 1. Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز M. Norouzi Masir مجتبی نوروزی مصیر mnm.scu@gmail.com No 1. Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز