fa پیش‌بینی قابلیت وقوع زمین‌لغزش با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک رخدادهای نادر (مطالعه موردی: حوضه آبخیز زیارت، گرگان) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">حوضه آبخیز زیارت در جنوب شهرستان گرگان به‌دلایل ژئومورفولوژیک، آنتروپوژنیک و زمین‌شناسی همواره در معرض وقوع حرکات توده‌ای به‌ویژه زمین‌لغزش است. هدف از این مطالعه پیش‌بینی قابلیت وقوع زمین‌لغزش و تحلیل فاکتورهای مؤثر بر آن در این حوضه با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک رخدادهای نادر است. به این منظور لایه‌های متغیرهای ‌‌‌زمین‌شناسی، کاربری اراضی، شیب، جهت شیب، فاصله از راه‌های ارتباطی، فاصله از رودخانه و فاصله از گسل با استفاده از نقشه‌های ‌‌‌زمین‌شناسی، توپوگرافی و عکس‌های هوایی تهیه شدند، همچنین لایه‌های میزان رس، ماسه، سیلت، رطوبت اشباع و حد روانی خاک بعد از برداشت ۳۲ نمونه از نقاط لغزشی زمین‌لغزش‌ها و۳۲ نمونه از نقاط فاقد لغزش و تجزیه آزمایشگاهی، آماده شدند. فاکتورهای کنترل کننده زمین‌لغزش با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک رخدادهای نادر مشخص و براساس ضرایب آنها نقشه پیش‌بینی قابلیت رخداد زمین‌لغزش تهیه و اعتبارسنجی شد. نقشه پهنه‌بندی زمین‌لغزش این حوضه به پنج کلاس خطر شامل خطر بسیار کم تا خطر بسیار زیاد طبقه‌بندی شد. با توجه به این نقشه، بیشترین مساحت حوضه به کلاس خطر بسیار زیاد با حدود 8/16 کیلومتر مربع تعلق دارد. نتایج اعتبارسنجی مدل رگرسیون لجستیک رخدادهای نادر با استفاده از منحنی مشخصه عملکرد گیرنده (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">ROC</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، مقدار 69/0 به‌دست آمد که نشان‌دهنده معتبر بودن نتایج این مدل برای حوضه آبخیز زیارت است. به‌طورکلی، نتایج این مطالعه می‌تواند برای اقدامات اصلاحی و آبخیزداری پهنه‌‌های با خطر بالا برای وقوع زمین‌لغزش مفید باشد</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Ziarat drainage basin, in the southern part of Gorgan city, is exposed to mass movement, especially landslide occurrence, due to geologic, geomorphologic, and anthropogenic reasons. The objectives of this study were to predict landslide susceptibility and to analyze the effective factors using rare events logistic regression. In view of this, the map layers of the variables including geology, land use, slope, slope aspect, distance of road, distance of fault and distance of river were prepared using topographic and geologic maps and aerial photo interpretation. In addition, the map layers of the soil variables including the percent of clay, silt, sand, and saturation water as well as plasticity limit index were determined based on the laboratory analysis of 32 soil samples collected from landslide sites and 32 soil samples obtained from non-occurrence landslide sites. The controlling factors of landslide were determined using rare events logistic regression analysis; then based on their coefficients, the landslide risk zoning map was prepared and validated. The landslide risk zoning map was classified in five different hazard classes ranging from very low risk to very high risk; the very high risk class with 16.8 km² was assigned as the having the highest percent of the catchment area. The results of the model validation showed that the rare events logistic regression model with the receiver operating characteristic (ROC) of 0.69 could be a suitable prediction model for the study area. The results of this study could be, therefore, useful for corrective actions and watershed management landslide high-risk zones.</div> حوضه آبخیز زیارت, پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش, مدل رگرسیون لجستیک رخدادهای نادر Ziarat watershed, Landslide risk zoning, Rare events logistic regression 149 162 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1007-5&slc_lang=fa&sid=1 K. Nosrati کاظم نصرتی k_nosrati@sbu.ac.ir Yes 1. Department of Physical Geography, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. 1. گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران M. Heydari مینا حیدری m.heidari67@yahoo.com No 1. Department of Physical Geography, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. 1. گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران M. Hoseinzadeh محمد مهدی حسین زاده m_hoseinzadeh@sbu.ac.ir No 1. Department of Physical Geography, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. 1. گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران S. Emadoddin سمیه عمادالدین emadodin1862007@yahoo.com No 2. Department of Geography, Faculty of Humanity Sciences, University of Golestan, Gorgan, Iran. 2. گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گلستان، گرگان