fa اثرات جاده بر پوشش گیاهی و برخی ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و قابلیت استفاده عناصر خاک (مطالعه موردی: جاده داراب – بندرعباس) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اطلاعات اندکی در مورد تأثیر جاده‌سازی بر پوشش گیاهی و خاک‌های اطراف جاده وجود دارد. پژوهش حاضر برای بررسی تأثیر جاده داراب - بندرعباس بر پوشش ‌گیاهی، ویژگی‌های خاک و قابلیت استفاده عناصرغذایی خاک‌های اطراف جاده انجام شد. بنابراین،‌ از سه منطقه مختلف از حاشیه جاده و اراضی اطراف آن (50 متری لبه جاده)، 18 نمونه خاک برداشته ‌شد و سپس درصد تاج پوشش، نوع و تراکم پوشش‌ گیاهی نیز اندازه‌گیری شد. ویژگی‌های خاک و قابلیت استفاده نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن، منگنز، روی و مس در خاک‌ها اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که خاک‌های حاشیه جاده دارای مقدار ماده ‌آلی و شن بیشتر و رس و </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> کمتری نسبت به خاک‌های اطراف هستند. میانگین مقدار نیتروژن، آهن، روی و مس قابل ‌استفاده در خاک‌های حاشیه جاده به‌ترتیب 13/0 درصد و 2/4، 2/3 و 7/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم و به‌طور معنی‌داری بیشتر از خاک‌های اطراف (به‌ترتیب 06/0 درصد، 8/2، 6/0 و 3/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم) بود. پوشش‌ گیاهی در خاک‌های حاشیه جاده متنوع‌تر و بیشتر شامل گونه‌های درمنه و گون بادکنکی بود. درصد تاج پوشش گیاهی در اراضی حاشیه جاده (8/13 درصد) به‌طور معنی‌داری بیشتر از اراضی اطراف (5/8 درصد)، بود. به‌طورکلی می‌توان نتیجه‌گیری کرد که خاک‌های حاشیه جاده دارای شرایط رطوبتی و حاصلخیزی مناسبی جهت توسعه پوشش‌ گیاهی هستند که این می‌تواند در مدیریت حفاظت خاک حاشیه جاده‌ها مدنظر قرار گیرد</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b lotus;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Little information is available regarding the effect of road on the adjacent vegetation and soil. The current investigation was done to study the effect of Darab-Bandar Abbas road on vegetation, soil properties and nutrient availability of the adjacent soils. For this purpose, eighteen soil samples in three different regions from the roadside and the adjacent land (50m from the road edge) were collected and the vegetation type and density were determined. Soil properties and the availability of N, P, K, Fe, Mn, Zn and Cu were also determined. Roadside soil had more organic matter and sand contents and less clay content and pH in comparison to the adjacent lands. The mean contents of N, Fe, Zn and Cu available in the roadside soils were 0.13%, 4.2, 3.2 and 0.7 mg kg^-1, respectively; these were significantly more than those of the adjacent lands (0.06%, 2.8, 0.6 and 0.3 mg kg^-1, respectively). Vegetation of roadside was more varied, consisting of <em>Artemisia sieberi</em> and <em>Astragalus fasciculifolius. </em>Vegetation cover in the roadside (13.8%) was significantly more than that of the adjacent lands (8.5%). Generally, it could be concluded that roadside soils had a suitable moisture condition and fertility for the vegetation development and this could be considered in the soil conservation management of the roadside soils.</div> درمنه, قابلیت استفاده عناصر, شرایط رطوبتی, ماده آلی Artemisia sieberi, Nutrients availability, Moisture status, Organic matter 299 310 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1276-5&slc_lang=fa&sid=1 M. Najafi-Ghiri مهدی نجفی قیری mnajafighiri@yahoo.com Yes 1. Department of Range and Watershed Management, College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University, Shiraz, Iran. 1. بخش مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز Y. Kiassi یاسمن کیاسی ykiassi@yahoo.com No 1. Department of Range and Watershed Management, College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University, Shiraz, Iran. 1. بخش مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز F. Khademi فریدون خادمی freidkhademi@yahoo.com No 1. Department of Range and Watershed Management, College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University, Shiraz, Iran. 1. بخش مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز A. R. Mahmoodi علی رضا محمودی mahmoodi_150@yahoo.com No 1. Department of Range and Watershed Management, College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University, Shiraz, Iran. 1. بخش مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز H. R. Boostani حمید رضا بوستانی hamidboostani@gmail.com No 1. Department of Range and Watershed Management, College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University, Shiraz, Iran. 1. بخش مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز M. Mokarram مرضیه مکرم m.mokarram.313@gmail.com No 1. Department of Range and Watershed Management, College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University, Shiraz, Iran. 1. بخش مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز M. J. Gholami محمد جواد غلامی mohammadjavagholami@gmail.com No 1. Department of Range and Watershed Management, College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University, Shiraz, Iran. 1. بخش مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز