fa اثر روش‌های مختلف خاک‌ورزی و کوددهی بر خواص فیزیکی خاک و عملکرد ذرت دانه‌ای عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">بیشتر اراضی زیر کشت ذرت در استان همدان به‌صورت سنتی با گاوآهن برگردان‌دار و یک‌سری ادوات خاک‌ورزی ثانویه آماده می‌شود. در سال‌های اخیر استفاده از سیستم‌های خاک‌ورزی حفاظتی مورد استقبال قرار گرفته است. این پژوهش در قالب طرح آماری کرت‌های خردشده (اسپلیت پلات) با ۶ تیمار و ۳ تکرار انجام شد. روش‌های خاک‌ورزی شامل: ۱<span dir="LTR">T</span>- روش مرسوم، شخم با گاوآهن برگردان‌دار + سیکلوتیلر مجهز به غلطک ۲<span dir="LTR">T</span>- خاک‌ورز مرکب، گاوآهن قلمی مجهز به غلطک و ۳<span dir="LTR">T</span>- خاک‌ورزی نواری با تیغه‌های قلمی به‌عنوان کرت اصلی و دو روش کوددهی شامل ۱<span dir="LTR">F</span>- پخش سطحی کود فسفاته قبل از کاشت ۲<span dir="LTR">F</span>- جای‌گذاری نواری کود فسفاته به هنگام کاشت به‌عنوان کرت فرعی در‌نظر گرفته شد. برخی از خواص فیزیکی خاک شامل، سرعت نفوذ آب در خاک، مقاومت خاک (شاخص مخروطی) و چگالی ظاهری خاک و نیز عملکرد و اجزا عملکردی ذرت دانه‌ای اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که روش‌های خاک‌ورزی و عمق خاک اثر معنی‌دار بر چگالی ظاهری و شاخص مخروطی خاک دارند. همچنین اثر روش خاک‌ورزی بر سرعت نفوذ آب در خاک معنی‌دار شد. اثر روش کوددهی بر عملکرد ذرت در سطح احتمال ۱% معنی‌دار شد. جای‌گذاری نواری کود به هنگام کاشت با میانگین عملکرد دانه، ۱۰۸۶۲ کیلوگرم در هکتار نسبت به پخش سطحی کود با میانگین عملکرد دانه، ۹۹۶۵ کیلوگرم در هکتار برتری داشت. اگرچه تأثیر روش‌های مختلف خاک‌ورزی بر عملکرد دانه ذرت معنی‌دار نشد اما تیمار ۲<span dir="LTR">T</span> با میانگین عملکرد دانه، ۱۰۹۱۳ کیلوگرم در هکتار نسبت به دو تیمار دیگر (۱<span dir="LTR">T</span> با میانگین عملکرد دانه، ۱۰۱۰۶ کیلوگرم در هکتار و ۳<span dir="LTR">T</span> با میانگین عملکرد دانه، ۱۰۲۲۲ کیلوگرم در هکتار) برتری داشت.</p> <p style="text-align: justify;">Traditionally, most corn field in Hamedan Province is prepared for planting by moldboard plowing followed by a number of secondary tillage operations. In recent years conservation tillage systems have become more popular. This research was conducted in the form of a split plot experimental design with six tillage treatments and three replications. Main tillage methods including: (T1) conventional tillage (moldboard plow + cyclotiller equipped with roller), (T2) combination tiller (chisel plow equipped with roller) (T3) bandary tillage with chisel blades were considered as main plots and two P fertilizer application including: (F1) fertilize broadcasting and (F2) fertilizer bandary placement were considered as sub plots. During growing seasons, soil mechanical resistance (cone index), soil bulk density and water infiltration in soil were measured. At the end of the growing season (harvesting time), corn yield and its components were measured. Results indicated that tillage methods and soil depth had a significant effect on the soil bulk density and cone index. The effect of tillage on water infiltration in soil was significant. The effect of P fertilizer application on corn yield was significant (P&le;0/01) and P fertilizer bandary placement with mean corn yield of 10862 kg/ha had higher yield value than the fertilizer broadcasting with mean corn yield of 9965 kg/ha. Although the difference between tillage methods for corn yield was not statistically different, T2 treatment with mean corn yield of 10913 kg/ha had higher yield value than the other two tillage treatments (T1 with mean corn yield of 10106 kg/ha and T3 with mean corn yield of 10222 kg/ha).</p> خاک‌ورزی, خواص فیزیکی خاک, ذرت دانه‌ای, کوددهی Corn, Fertilizer application, Soil physical properties, Tillage. 103 112 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-239&slc_lang=fa&sid=1 A Heidari احمد حیدری heidari299@gmail.com Yes 1. Dept. of Agric. Eng. Res., Hamedan Agric. and natural Resour. Res. and Education Center, Agric. Res., Education and Extension Org. Hamedan, Iran. ۱. بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی H. Haji Agha Alizadeh حسین حاجی‌آقا علیزاده No 2. Dept. of Biosystem Eng., Faculty of Agric., Bu-Ali Sina Univ., Hamedan, Iran. ۲. گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان A. R. Yazdanpanah علیرضا یزدان پناه No 3. Dept. of Soil and Water, Hamedan Agric. and natural Resour. Res. and Education Center, Agric. Res., Education and Extension Org. Hamedan, Iran. 3. بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی J. Amiri Parian جعفر امیری پریان No 4. Dept. of Biosystem Eng., Faculty of Agric., Bu-Ali Sina Univ., Hamedan, Iran. 4. گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان