fa تأثیر باکتری‌های حل‌کننده سیلیکات بر آزادسازی پتاسیم از کانی‌های میکایی و جذب آن توسط گیاه ذرت عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">پتاسیم فراوان‌ترین عنصر غذایی موجود در بخش سطحی خاک بوده که بخش اعظم آن غیرقابل‌ دسترس برای گیاه می‌باشد. مطالعه حاضر با هدف جداسازی باکتری‌های حل‌ کننده پتاسیم از خاک ریزوسفری و ارزیابی توانایی کمی پتاسیم آزاد شده توسط سویه‌ها از منابع مختلف سیلیکاته انجام شد. بدین‌منظور بررسی‌های آزمایشگاهی و نیز گلخانه‌ای با گیاه ذرت (<em><span dir="LTR">Zea mays</span></em><span dir="LTR"> L.</span>) رقم سینگل کراس ۶۴۰ به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار اجرا شد. عامل‌های آزمایشگاهی شامل منبع پتاسیم (چهار سطح)، زمان انکوباسیون (هفت سطح) و تلقیح میکروبی (شش سویه) و فاکتورهای گلخانه‌ای شامل منبع پتاسیمی (۵ سطح) و تلقیح میکروبی (چهار سطح) بودند. نتایج نشان داد که از بین سویه‌ها، سویه _۱۳<span dir="LTR">KSB</span> دارای بیشترین قطر هاله انحلال (۲۵ میلی‌متر) و شاخص حلالیت (سه) بود. بالاترین مقدار پتاسیم آزاد شده (۳۲/۳ میکروگرم بر میلی‌لیتر) از منبع بیوتت بوده که توسط سویه _۱ <span dir="LTR">KSB</span> پس از ۱۰ روز انکوباسیون به‌دست آمد. تلقیح میکروبی، وزن خشک ریشه و ارتفاع گیاه را به‌ترتیب ۳۰ و ۲۵ درصد نسبت به شاهد افزایش داد. همچنین میانگین مقدار پتاسیم و وزن خشک بخش هوایی گیاهان در تیمار میکروبی در کانی‌های سیلیکاته به‌ترتیب ۷۵/۳ و ۵۷/۱ برابر بیش از تیمار شاهد به‌‌دست آمد. می‌توان نتیجه‌گیری کرد که تلقیح باکتریایی سبب آزادسازی پتاسیم از کانی‌های سیلیکاتی و بهبود رشد گیاه می‌شود<span dir="LTR">.</span></p> <p style="text-align: justify;">Potassium is the most abundant nutrition element in the surface soil but most of the potassium is unavailable to the plants. The present study was conducted with the aim of isolation of potassium solubilizing bacteria from rhizosphere soil and evaluation of quantitative ability of released potassium from different sources of silicate by strains. For this propose, laboratory and greenhouse evaluations were carried out on corn<strong> (</strong><em>Zea mays</em> L. Cv.&nbsp;single cross 640 <span dir="RTL">(</span>as a factorial in a completely randomized design with three replications. Laboratory factors were potassium sources (four levels), incubation time (seven levels) and microbial inoculation (six strains) and greenhouse factors were potassium sources (five levels) and microbial inoculation (four strains). The results showed that among the bacterial strains KSB₁₃had maximum dissolution diameter (25 mm) and solubilisation index (SI=3). The highest potassium content (3/32 &micro;g/mL) was released from biotite by strains of KSB₁₀ after ten days incubation. The microbial inoculation increased root dry weight and plant height for 30 and 25 percent, respectively, compared to control treatments. Also the mean shoot dry weight and K content in microbial treatments of silicate minerals were respectively increased 3/75 and 1/57 times higher than control treatment. It can be concluded that microbial inoculation causes potassium release from silicate minerals and improved plant growth.</p> آزادسازی پتاسیم غیرتبادلی, باکتری, کانی‌های سیلیکاته Bacteria, Release of non-exchangeable potassium, Silicates minerals 89 102 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-238&slc_lang=fa&sid=1 MH. Rasouli Sadaghiani میرحسن رسولی صدقیانی m.rsadaghiani@urmia.ac.ir Yes 1. Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Urmia Univ., Urmia, Iran. ۱. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه S. Sadeghi سعید صادقی آزاد No 1. Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Urmia Univ., Urmia, Iran. ۱. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه M. Barin محسن برین No 1. Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Urmia Univ., Urmia, Iran. ۱. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه E. Sepehr ابراهیم سپهر No 1. Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Urmia Univ., Urmia, Iran. ۱. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه B. Dovlati بهنام دولتی No 1. Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Urmia Univ., Urmia, Iran. ۱. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه