fa تأثیر میزان فاصله از رودخانه بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی، کلنیزاسیون و اسپورزایی قارچ‌های میکوریز اربوسکولار همزیست با درختچه گز (Tamarix arceuthoides) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">گز درختچه‌ای است که در بسیاری از نقاط کشور پراکنش دارد ولی اطلاعات زیادی در رابطه با همزیستی این‌گونه با قارچ‌های میکوریز وجود ندارد. بنابراین هدف اصلی این تحقیق بررسی همزیستی قارچ‌های میکوریز اربوسکولار با درختچه گز و تأثیر پذیری آنها در اثر فاصله از رودخانه و همچنین خصوصیات فیزیکی و شیمایی خاک است. برای این منظور جنگل‌های حاشیه رودخانه مارون به منطقه کنار رودخانه، میانی و منطقه دور از رودخانه با فواصل 200 متری تقسیم شد. در هرکدام از این مناطق 10 درختچه گز به‌طور تصادفی انتخاب و نمونه‌های خاک و ریشه از ریزوسفر آنها جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد که آغشتگی ریشه و تراکم اسپور در منطقه میانی به ترتیب کمترین و بیشترین مقدار را دارا بود و دارای اختلاف معنی‌داری با دیگر مناطق بود. متوسط میزان آغشتگی ریشه در منطقه کنار رودخانه، میانی و دور از رودخانه به ترتیب 37/82، 77/73 و 17/80 درصد بود درحالی‌که متوسط تراکم اسپور برای این مناطق به ترتیب 189، 5/245 و 8/188 اسپور در پنج گرم خاک بود. آغشتگی ریشه با میزان پتاسیم خاک همبستگی مثبت معنی‌داری نشان می‌دهد ولی تراکم اسپور با هیچ‌یک از متغیرهای مورد بررسی همبستگی نشان نداد. همچنین میزان نیتروژن 6/52، کربن آلی 19/51، پتاسیم 50 و رس 4/23 درصد در منطقه دور از رودخانه نسبت به کنار رودخانه کاهش نشان دادند. با توجه به نتایج این تحقیق درختچه گز دارای همزیستی بالایی با قارچ‌های میکوریز بوده که فاصله از رودخانه می‌تواند این همزیستی را تحت تأثیر قرار دهد.</p> <p style="text-align: justify;">Salt cedar is widely spread out in most part of the country but there is lack of information about its symbiosis with arbuscular mycorrhizal fungi. Then, the main objective of this study was to evaluate the symbiosis of AMF with salt cedar and its affectability by distance from river and soil physiochemical properties. For this purpose, riparian Maroon forest width was divided to three locations including riverside area, intermediate area and the area far from river with 200-hundred-meter interval. In each site 10 salt cedars were randomly selected and soil plus hair root samples were gathered from the salt cedar rhizosphere. Our result indicated that root colonization and spore density in the intermediate distance had the lowest and highest values, respectively. These values were significantly different compared to the other two sites. The average root colonization percent in the riverside area, intermediate area and the area far from river sites were 82.37, 73.77 and 80.17, respectively. While the average spore density in the riverside area, intermediate area and the area far from river were 189, 245.5 and 188.8 in five gram soils, respectively. Root colonization had significant positive correlation with soil potassium while spore density had significant correlation with studied soil physiochemical properties. Also, soil nitrogen, organic carbon, potassium and clay showed 52.6, 51.19, 50 and 23.4% decreasing trend from the riverside area to the area far from river. Regarding this research results, salt cedar showed high level of symbiosis with arbuscular mycorrhizal fungi but this symbiosis could be affected by distance from river in riparian forest.</p> پتاسیم, تراکم اسپور, فسفر, قارچ میکوریز, گز, آغشتگی Colonization, Mycorrhizal fungi, Phosphorus, Potassium, Salt cedar, Spore density. 67 76 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-236&slc_lang=fa&sid=1 S. Moradi Behbahani ساره مرادی بهبهانی No 1. Dept. of Forestry, Faculty of Natural Resour., Behbahan Khatam Al-Anbia Univ. of Tech., Behbahan, Iran. 1. گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان M. Moradi مصطفی مرادی moradi4@gmail.com Yes 1. Dept. of Forestry, Faculty of Natural Resour., Behbahan Khatam Al-Anbia Univ. of Tech., Behbahan, Iran. 1. گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان R. Basiri رضا بصیری No 1. Dept. of Forestry, Faculty of Natural Resour., Behbahan Khatam Al-Anbia Univ. of Tech., Behbahan, Iran. 1. گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان J. Mirzaei جواد میرزایی No 2. Dept. of Forest sci., Faculty of Agric., Ilam Univ., Ilam, Iran. 2. گروه علوم جنگل، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام