fa بررسی اثرات تغییر اقلیم بر رواناب سطحی در حوضه آبخیز بازفت عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">با توجه به آشکار شدن تغییرات اقلیمی در اکثر مناطق دنیا و اثر آن بر بخش‌های مختلف چرخه آب، آگاهی از وضعیت منابع آب به‌منظور مدیریت صحیح منابع و برنامه‌ریزی برای آینده ضروری است. از اینرو مطالعات زیادی در مناطق مختلف با هدف تحلیل اثرات تغییر اقلیم بر فرآیندهای هیدرولوژیک در دوره‌های آتی انجام شده است. در مطالعه حاضر به بررسی اثرات تغییر اقلیم بر رواناب سطحی در حوضه آبخیز بازفت پرداخته شده است. حوضه آبخیز بازفت که در شمال غرب استان چهارمحال و بختیاری واقع شده، به‌دلیل وضعیت خاص توپوگرافیکی و موقعیت جغرافیایی خود سهم قابل توجهی در تولید منابع آب منطقه دارد. در این مطالعه از مدل اقلیمی سه <span dir="LTR">HadCM</span> و سناریوهای انتشار ۲<span dir="LTR">A</span> و ۲<span dir="LTR">B</span> جهت ارزیابی عدم قطعیت موجود در پیش‌بینی تغییر اقلیم استفاده شده است. بدین‌منظور، مدل آماری <span dir="LTR">SDSM</span> برای ریز مقیاس کردن داده‌های بزرگ مقیاس بارش و دما و مدل هیدرولوژیک <span dir="LTR">WetSpa</span> برای شبیه‌سازی رواناب مورد استفاده قرار گرفته است. پس از واسنجی مدل هیدرولوژیک، داده‌های ریز مقیاس شده بارش و دما در دوره‌های آینده نزدیک (۲۰5۰ &ndash; ۲۰2۰) و آینده دور (۲۱۰۰- ۲070) به مدل <span dir="LTR">WetSpa</span> معرفی و رواناب برای دوره‌های مذکور شبیه‌سازی گردید. نتایج این مطالعه بیانگر عملکرد مناسب مدل <span dir="LTR">SDSM</span> در ریز مقیاس‌سازی داده‌های اقلیمی به‌ویژه دمای حداقل و حداکثر می‌باشد. ارزیابی کارایی مدل <span dir="LTR">WetSpa</span> نیز حاکی از عملکرد مناسب این مدل برای شبیه‌سازی رواناب در حوضه بازفت است، به‌طوری‌که ضریب ناش- ساتکلیف طی واسنجی و صحت‌سنجی به‌ترتیب برابر ۶۳/۰ و ۶۵/۰ حاصل شده است. همچنین، بررسی میزان رواناب پیش‌بینی شده در دوره‌های آتی نشان‌دهنده افزایش رواناب سالانه در حوضه آبخیز بازفت تحت هر دو سناریوی ۲<span dir="LTR"> A</span> و ۲<span dir="LTR">B</span> است.</p> <p style="text-align: justify;">With regard to the confirmation of climate change in most regions of the world and its effects on different parts of the water cycle, knowledge of the status of water resources is necessary for proper management of resources and planning for the future. Hence many studies have been done in different areas with the aim of analyzing the impact of climate change on hydrological processes in the upcoming periods. In present research, the effect of climate change on surface runoff in Bazoft watershed has been studied. Bazoft watershed, located in North-West of Chahar Mahal & Bakhtiari province, has significant contribution in the production of water resources of the region due to its special topographical and geographical status. In this study, climatic model &ndash; HadCM3- and A2 and B2 emission scenarios have been used to assess uncertainty in forecasting climate change. For this purpose, a statistical model &ndash;SDSM- has been applied to downscale large- scale precipitation and temperature data and hydrological model &ndash;WetSpa- has been used to simulate runoff. After calibration of the hydrological model, downscaled precipitation and temperature data in near future (2020-2050) and far future (2070-2100) periods were introduced to WetSpa model and runoff was simulated for mentioned periods. Results of this study represent suitable performance of SDSM model in downscaling climatic data, especially minimum and maximum temperature. Also, performance evaluation of Wetspa model shows proper performance of this model for runoff simulation in Bazoft watershed, so that Nash- Sutcliffe efficiency during calibration and validation was 0.63 and 0.65, respectively. Moreover, assessing the amount of predicted runoff for future periods indicates an increase in annual runoff in the Bazoft watershed under both A2 and B2 scenarios.</p> تغییر اقلیم, مدل SDSM, مدل WetSpa, رواناب سطحی, حوضه آبخیز بازفت Bazoft watershed, climate change, SDSM model, surface runoff, WetSpa model 39 52 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-234&slc_lang=fa&sid=1 P. Almasi پریسا الماسی Parisa.almasi@gmail.com Yes 1. Division of Range and Watershed Management, Dept. of Natural Resour., Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. 1. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان S. Soltani سعید سلطانی No 1. Division of Range and Watershed Management, Dept. of Natural Resour., Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. 1. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Goodarzi مسعود گودرزی No 2. Res. Institute for Soil Conservation and watershed Manage., Tehran. Iran. 2. پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری تهران R. Modarres رضا مدرس No 1. Division of Range and Watershed Management, Dept. of Natural Resour., Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. 1. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان