fa اثرات ماده آلی محلول بر جذب علف‌کش سیمازین در خاک‌های مختلف عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اثرات ماده آلی محلول به‌دست آمده از کمپوست بر جذب سیمازین در چند خاک مختلف با استفاده از روش تعادلی مورد مطالعه قرار گرفت. در این تحقیق شش خاک با مقادیر مختلف کربن آلی انتخاب شدند. هم‌دماهای جذب سیمازین در خاک‌ها با استفاده از مدل خطی به‌دست آمد و مقادیر ضریب توزیع در شرایط بدون حضور </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(K_d)</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و با حضور </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(K_d*)</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> ماده آلی محلول محاسبه شدند. با افزایش غلظت ماده آلی محلول در دامنه 65-0 میلی&shy;گرم ماده آلی محلول در لیتر در سیستم خاک- محلول، مقدار&nbsp; </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">K_d*/K_d</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;ابتدا افزایش و سپس کاهش می&shy;یابد. غلظت‌&shy;های بحرانی ماده آلی محلول </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(DOM_np)</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در خاک‌&shy;های مختلف به‌دست آمد که در این نقطه غلظتی، مقدار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">K_d*</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> برابر با </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">K_d</span></span></strong><strong>_{<span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> &nbsp;</span></span>}</strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">می‌شود. در شرایط حضور ماده آلی محلول با غلظت&shy;‌های کمتر از غلظت بحرانی ماده آلی محلول، جذب سیمازین در خاک&shy;‌ها افزایش یافته </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(K_d* > K_d)</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، درحالی&shy;که در غلظت‌&shy;های بیشتر از غلظت بحرانـی ماده آلی محلـول، جذب سیمازین در خاک&shy;‌ها کاهش نشان داد </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(K_d* < K_d)</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">. غلظت بحرانی ماده آلی محلول با مقدار کربن آلی خاک همبستگی منفی داشت و حداکثر مقدار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">K_d*/K_d </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;یعنی </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(K_max)</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با حداکثر جذب ماده آلی محلول در خاک </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(X_max)</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> همبستگی مثبت نشان داد. علاوه بر این، نتایج نشان داد که حضور جزء آب&shy;گریز ماده آلی محلول به&shy;‌طور کاملاً مشهود جذب سیمازین در خاک‌&shy;ها را افزایش داد درحالی&shy;که حضور جزء آب&shy;دوست ماده آلی محلول سبب کاهش جذب سیمازین شد.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">The effects of dissolved organic matter (DOM), derived from compost, on the sorption of simazine by soils were studied using a batch equilibrium technique. Six soils with different organic carbon contents were investigated in this study. Simazine sorption isotherms on soils were described by the linear equation, and the distribution coefficients without DOM (K_d) or with DOM (K_d*) were obtained. Generally, the values of K_d*/K_d were initially increased and then decreased with raising DOM concentrations of 0-65 mg DOC&middot;L in the soil-solution system form. Critical concentrations of DOM (DOM_np) were obtained, and the value of K_d* was equal to K_d. The presence of DOM with concentrations lower than DOM_np promoted simazine sorption on the soils (K_d* > K_d), whereas the presence of DOM with concentrations higher than DOM_np tended to inhibit the simazine sorption (K_d* < K_d). Interestingly, DOM_np for the tested soils was negatively correlated to the soil organic carbon content, and the maximum of K_d*/K_d (K_max) was correlated positively with the maximum of DOM sorption on the soil (X_max). Further investigations also showed that the presence of the hydrophobic fraction of DOM evidently promoted the simazine sorption on soils, whereas the presence of hydrophilic DOM fraction obviously tended to inhibit the simazine sorption.</div> آفت‌کش, سیمازین, ماده آلی محلول, جذب, خاک Pesticide, Simazine, Dissolved Organic Matter, Sorption, Soil 211 221 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3602-1&slc_lang=fa&sid=1 M. R. Rigi محمدرضا ریگی rezarigi@gmail.com Yes 1. Department of Plant Productions, Faculty of Agriculture, Higher Educational Complex of Saravan, Sravan, Iran. 1. گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، مجتمع آموزش عالی سراوان، سراوان