fa ارزیابی توانایی روش‌های مختلف کریجینگ در پهنه‌بندی شوری خاک در شهرستان اهواز عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL">شوری و سدیمی بودن خاک کیفیت فیزیکی، شیمیایی و همچنین بیولوژیکی خاک را کاهش می‌دهد و در نهایت کاهش عملکرد محصول را به‌دنبال دارد. این تحقیق با هدف ارزیابی تغییرات شوری خاک با استفاده از روش‌های مختلف زمین‌آماری در شهرستان اهواز انجام گرفته است. برای این‌منظور تعداد 69 نمونه خاک از عمق صفر تا 10 سانتی‌متری سطح خاک برداشت شد و مقادیر هدایت الکتریکی عصاره نسبت 1:1 خاک به آب در نمونه‌ها اندازه‌گیری گردید. در این پژوهش از سه روش زمین‌آماری کریجینگ معمولی، لاگ نرمال کریجینگ و کریجینگ شاخص برای تهیه نقشه شوری خاک استفاده گردید. به‌منظور ارزیابی دقت این روش‌ها از پارامترهای آماری مجذور میانگین مربعات خطا و ضریب تبیین استفاده شد. نتایج نشان داد که روش لاگ کریجینگ با داشتن حداقل مجذور میانگین مربعات خطا و حداکثر ضریب تبیین که به‌ترتیب برابر 34/0 و 73/0 است، مدل مناسب و دقیق‌تر برای ارزیابی شوری خاک است. روش کریجینگ شاخص براساس آستانه‌های تعریف ‌شده توانسته است احتمال خطر شوری را در کلاس‌های 4، 8، 16 و 32 دسی‌زیمنس بر متر نشان دهد. بر این اساس بخش اعظم منطقه دارای شوری بالای 4 دسی‌زیمنس بر متر است. نتایج نقشه نهایی شوری خاک نشان داد که بیشترین مقدار تجمع نمک مربوط به غرب و جنوب غرب منطقه و کمترین مقدار شوری در بخش‌های شرق و شمال منطقه مشاهده می‌شود.</p> <p>Salinity and alkalinity decreases physical, chemical and biological quality of soils and as a result reduces crop yield. This study aims to evaluate spatial variability of soil salinity in Ahvaz using geostatistical approaches. Accordingly, 69 surface soil samples (0-10 cm) were collected and their electrical conductivities (EC) were measured in 1:1 soil: water extracts. The data were then analyzed using ordinary kriging (OK), log-normal kriging (LOK) and indicator kriging (IK) interpolation techniques to produce soil salinity maps. Finally, the quality control of soil maps was performed by calculation of root mean square error (RMSE) and coefficient of determination (R²). The results indicated that due to the lowest RMSE and the highest R² values, the LOK interpolation method is the best approach in mapping soil salinity in Ahvaz. The results also illustrated that based on defined threshold values (4, 8, 16, and 32 dS m^-1) the indicator kriging methods have been able to show risk of soil salinity in the area. Based on this, most of the area is covered by soils with salinity higher than 4 dS m^-1. Evaluation of final soil maps showed that the highest concentrations of salts are related to the western and southwestern parts of Ahvaz city. In contrast, the lowest amounts of salinity were found in Eastern and Northern parts of the city.</p> تغییرات مکانی, زمین‌آمار, کریجینگ شاخص, شوری, اهواز Ahvaz, Geostatistics, Indicator Kriging, Salinity, Spatial Variability. 127 143 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-225&slc_lang=fa&sid=1 Z. Savari زهرا سواری No 1. Dept. of Soil Science, Faculty of Agr., Shahid Chamran Univ. of Ahvaz, Ahvaz, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز S. Hojati سعید حجتی s.hojati@scu.ac.ir Yes 1. Dept. of Soil Science, Faculty of Agr., Shahid Chamran Univ. of Ahvaz, Ahvaz, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز R. Taghizadeh-Mehrjerdi روح‌الله تقی‌زاده مهرجردی No 2. Dept. of Soil Science, Faculty of Agr., Ardakan Univ., Ardakan, Iran. 2. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه اردکان