fa ارزیابی مقادیر شبیه‌سازی‌شده رطوبت خاک، ماده خشک و عملکرد دانه گندم زمستانه رقم شیراز با استفاده از مدل‌های WSM و AquaCrop عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>در توسعه کشاورزی، عوامل زیادی مانند شرایط آب و هوایی، خاک، کود، زمان و مقدار آبیاری دخالت دارند که برای منظور کردن آنها لازم است از مدل‌های شبیه‌سازی رشد گیاه استفاده نمود. لذا در این پژوهش، مقادیر رطوبت خاک در عمق‌های مختلف، ماده خشک و عملکرد دانه گندم زمستانه در پنج تیمار آبیاری دیم، ۵/۰، ۸/۰، ۰/۱ و ۲/۱ برابر آبیاری کامل طی دو سال زراعی ۸۹-1388 و ۹۰-1389 واقع در اراضی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز در استان فارس، توسط مدل‌های </strong><strong><span dir="LTR">AquaCrop</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">WSM</span></strong><strong> شبیه‌سازی شد. داده‌های اندازه‌گیری شده در سال اول زراعی برای واسنجی مدل‌ها و در سال دوم برای اعتبارسنجی مورد استفاده قرار گرفتند. صحت برآورد رطوبت خاک توسط مدل‌ها، مبنای مقایسه دقت برآورد مقادیر شبیه‌سازی‌شده تبخیر- تعرق واقعی گیاه قرار گرفت. براساس نتایج، در مدل </strong><strong><span dir="LTR">WSM</span></strong><strong>، مقدار رطوبت خاک در لایه‌های مختلف عمق ریشه در سال اعتبارسنجی با مقدار نرمال شده ریشه متوسط مربع خطا (</strong><strong><span dir="LTR">NRMSE</span></strong><strong>) برابر ۱۴/۰ خوب برآورد شده، ولی مدل </strong><strong><span dir="LTR">AquaCrop</span></strong><strong> در برآورد آن دقت کمتری داشت (۲۶/۰=</strong><strong><span dir="LTR">NRMSE</span></strong><strong>)</strong><strong><span dir="LTR">.</span></strong><strong> مقادیر برآورد تبخیر- تعرق گیاهی در تیمار آبیاری کامل، در هر دو مدل نزدیک به هم بوده ولی با افزایش تنش رطوبتی، از دقت برآورد مدل </strong><strong><span dir="LTR">AquaCrop</span></strong><strong> کاسته شد. مدل </strong><strong><span dir="LTR">WSM</span></strong><strong> مقدار ماده خشک و عملکرد دانه را با </strong><strong><span dir="LTR">NRMSE</span></strong><strong> به‌ترتیب برابر ۱۵/۰ و ۱۸/۰ خوب برآورد کرده و مدل </strong><strong><span dir="LTR">AquaCrop</span></strong><strong> با </strong><strong><span dir="LTR">NRMSE</span></strong><strong> به‌ترتیب برابر ۱۹/۰ و ۳۹/۰ در برآورد</strong> <strong>آنها دقت کمتری داشت.</strong></p> <p>In agricultural development many factors such as weather conditions, soil, fertilizer, irrigation timing and amount are involved that are necessary to be considered by the plant growth simulation models. Therefore, in this study, the values of soil water content at different depths of soil profile, dry matter production and grain yield of winter wheat were simulated using AquaCrop and WSM models. The irrigation treatments were rain-fed, 0/5, 0/8, 1 and 1/2 times of full irrigation conducted in Agricultral College of Shiraz University during 2009-2010 and 2010-2011. The models were calibrated using measured data in the first year of experiment and validated by the second year data. The accuracy of soil water simulation was used to refer to the accuracy of simulated evapotranspiration. The accuracy of soil water content at different layers of root depth in the validation period was good for the WSM model (Normalized Root Mean Squer Error, NRMSE= 0/14). But the AquaCrop model showed less accuracy for soil water content (NRMSE=0/26). However, the values of predicted and measured crop evapotranspiration were close together at full irrigation treatment, the accuracy of AquaCop predictions was decreased with inceasing water stress. WSM model has had a good estimation of the dry matter and grain yield simulation with NRMSE of 0/15 and 0/18, respectively. However, they were simulated with less accuracy in the AquaCrop model with NRMSE of 0/19 and 0/39.</p> واسنجی, تبخیر- تعرق, تیمار آبیاری, دیم, اعتبارسنجی Calibration, Evapotranspiration, Irrigation Treatment, Rain-fed, Validation. 59 70 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-220&slc_lang=fa&sid=1 Sh. Zand-Parsa شاهرخ زندپارسا zandparsa@yahoo.com Yes 1. Dept. of Water Eng., Faculty of Agr., Shiraz Univ., Shiraz, Iran. ۱. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز S. Parvizi سعیده پرویزی No 1. Dept. of Water Eng., Faculty of Agr., Shiraz Univ., Shiraz, Iran. ۱. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز A. R. Sepaskhah علیرضا سپاس‌خواه No 1. Dept. of Water Eng., Faculty of Agr., Shiraz Univ., Shiraz, Iran. ۱. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز M. Mahbod مهدی مهبد No 2. Dept. of Water Eng., Faculty of Agr., Jahrom Univ., Jahrom, Iran. ۲. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جهرم