fa نسبت‌دهی تغییرات در متغیرهای اقلیمی به نوسانات درونی اقلیم و افزایش گازهای گلخانه‌ای (مطالعه موردی: حوضه آبریز کرخه) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><strong>از آنجا که پدیده تغییر اقلیم به‌عنوان تهدیدی بزرگ برای قسمت‌های مختلف چرخه حیات به‌شمار می‌رود، تفکیک عوامل مؤثر بر تشدید این پدیده، ضروری به‌نظر می‌رسد. این پژوهش روند تغییرات دما و بارش با استفاده از آزمون روند چندگانه در بالادست حوضه آبریز کرخه واقع در بخش غربی کشور ایران را مورد بررسی قرار داده است.</strong> <strong>به‌این‌منظور، نمودارهای دوبعدی آنومالی دما و بارش داده‌های ۱۰۰۰ ساله مدل ۳</strong><strong><span dir="LTR"> CGCM</span></strong><strong>برای منطقه مورد مطالعه ترسیم شد. سپس نسبت‌دهی تغییرات رخ ‌داده در متغیرهای اقلیمی ناشی از نوسانات درونی اقلیم و یا افزایش گازهای گلخانه‌ای تحت تأثیر عوامل انسانی مورد بررسی قرار گرفت. براساس یافته‌های این پژوهش به احتمال ۹۵ درصد مقادیر آنومالی نوسانات درونی توأم دما - بارندگی در محدوده مورد مطالعه به‌ترتیب بین ۴/۱&plusmn; درجه سانتی‌گراد و ۷۶ &plusmn; درصد می‌باشد. نتایج به‌ترتیب نشان‌دهنده افزایش و کاهش در روند تغییرات دما و بارش سالانه مشاهده شده در اکثر ایستگاه‌های مورد مطالعه بود. همچنین متغیرهای دما و بارش تحت تأثیر تغییر اقلیم قرار گرفته و هر چه از سال‌های گذشته به سمت سال‌های انتهایی پیش می‌رویم به‌خصوص در بخش‌های غربی و میانی حوضه، تأثیر افزایش گازهای گلخانه‌ای در افزایش متغیر دما و کاهش متغیر بارش نمایان‌تر است.</strong></p> <p>Since climate change is regarded as a serious threat to different parts of life cycle, separation of factors intensifying this phenomenon seems necessary. This research has investigated the temperature and precipitation trend using the multiple trend test in the upstream Karkheh basin located in west of Iran. For this purpose, two-dimensional graphs of temperature and precipitation anomalies of the CGCM3 Model (1000-year data) were drown for the study area. Then, the attribution of changes in climate variables due to climate internal fluctuations or greenhouse gases affected by human factors were investigated. Based on the findings of this study, in different parts of the study area, the range of natural climate variables for temperature and precipitation changes (95% probability) in the west of the study area are<br> &plusmn; 1.4&ordm;C and &plusmn;76%, respectively.</p> <p>The results showed increase and decrease in temperature and precipitation in most of the studied stations, respectively. The variables of temperature and precipitation are affected by climate change and as we approach latest years, especially in the western and central parts of the study area, the impact of greenhouse gases in increasing temperature and reducing precipitation becomes more evident. According to the current results it can be concluded that changes in land use in Iran caused by human interventions can be introduced as a significant factor for the ascending trend of temperature. However, it can be noted that the most important factors of the increased greenhouse gases in recent years are human activities such as land use changes. These changes certainly have affected water resources in the study area.</p> روند تغییرات, دما و بارش, آزمون چندگانه, نسبت‌دهی, ۳CGCM Attribution, Change trend, CGCM3, Multiple test, Temperature & precipitation. 45 57 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-219&slc_lang=fa&sid=1 N. Zohrabi نرگس ظهرابی nargeszohrabi@gmail.com Yes 1. Dept. of Water Science Eng., College of Agr. and Natural Resources, Islamic Azad Univ., Ahvaz Branch, Ahvaz, Iran. ۱. گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز A. Massah Bavani علیرضا مساح بوانی No 2. Irrigation Group, College of Aburaihan. Tehran Univ., Pakdasht, Pakdasht, Iran. ۲. گروه منابع آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت E. Goudarzi الهه گودرزی No 3. Faculty of Natural Resources and Desert Studies, Yazd Univ., Yazd, Iran. ۳. دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد M. Heidarnejad محمد حیدرنژاد No 1. Dept. of Water Science Eng., College of Agr. and Natural Resources, Islamic Azad Univ., Ahvaz Branch, Ahvaz, Iran. ۱. گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز