fa اثر فاصله شکاف از دماغه‌ آبشکن مثلثی بر الگوی فرسایش و رسوب عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آبشستگی اطراف سازه‌های واقع در رودخانه، مهم‌ترین عامل تخریب این سازه‌ها است و از این‌‌رو روش‌های مختلفی برای کاهش آن مطالعه شده است. ایجاد شکاف، یکی از این روش‌ها است که در موقعیت مناسب می‌تواند با اصلاح الگوی جریان آبشستگی را کنترل ‌کند. در تحقیق حاضر تأثیر استفاده از دو مدل شکاف مستطیلی به‌موازات وتر در تک‌آبشکن مثلثی با سطح بازشدگی 10 درصد سطح مؤثر آبشکن و با نسبت 4</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">=</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">a/b</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">a</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">b</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به‌ترتیب طول و عرض شکاف) در دو موقعیت یکی نزدیک به بستر (نزدیک به دماغه‌ آبشکن) و دیگری نزدیک به سطح آب (دور از دماغه‌ </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آبشکن</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) بر الگوی فرسایش و رسوب اطراف دماغه‌ آبشکن مثلثی در شرایط آب زلال مورد بررسی قرار گرفت. در تمامی آزمایش&shy;ها عمق جریان و زاویه نصب آبشکن مثلثی ثابت بوده است. آزمایش‌ها</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شرایط</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">هیدرولیکی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">متفاوت (اعداد فرود 28/0، 3/0 و 32/0) انجام شد. در نهایت نتایج با آبشکن بدون شکاف (آزمایش‌های شاهد) مقایسه شد. نتایج این تحقیق نشان داد که شکاف نزدیک به بستر، عملکرد بهتری نسبت به شکاف نزدیک به سطح آب</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و آزمایش‌های شاهد در کاهش حداکثر عمق آبشستگی موضعی و ترسیب رسوبات شسته شده نسبت به ساحل خارجی داشته است. میزان درصد کاهش حداکثر عمق آبشستگی موضعی توسط حالت شکاف نزدیک بستر در اعداد فرود 28/0، 3/0 و 32/0 نسبت به آزمایش شاهد به‌ترتیب 23 درصد، 13 درصد و 24 درصد و نسبت به شکاف نزدیک سطح آب به‌ترتیب برابر است با 60 درصد، 40 درصد و 32 درصد به‌دست آمد</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Scour around structures in the river is the most destructivr factor of these structures. Therefore, different methods have been studied to reduce it. A creation slot is one of these methods in the suitable position that can be modified to control the flow pattern scour. In this study, the effects of using two parallel chord rectangular slots&nbsp; in the single spur dike&nbsp; with the opening of the effective spur dike area of 10% and a ratio of a/b = 4 (a and b are the length and width of the slot) on two occasions were investigated, one near the bed (near the slot spur dike) and the other near the water surface (away from the nose of spur dike) on the pattern of erosion and sediment around the nose triangular spur dike in clear water conditions. In all experiments, flow depth and angle of the triangular spur dike installation angle were constant. The experiment was done in different hydraulic conditions (Froude number 0.287, 0.304, 0.322). Eventually the results of spur dike without slot (control experiments) were compared. The results showed the slot near the bed toward the slot near water surface and control experiments had a better performance in reducing the maximum depth of scour and deposition of sediments washed to the outer bank. The reduction of the maximum depth of scour at the slot near the bed in Froude numbers 0.287, 0.302 and 0.322, respectively, was&nbsp; compared to the control experiments , which were 23%, 13% and 24%, respectively, and then compared to the slot near the water surface, which was 60%, 40% and 32% respectively.</div> موقعیت شکاف, آبشکن مثلثی, حفاظت ساحل, الگوی فرسایش و رسوب Slot position, Triangular spur dike, Bank protection, Pattern of erosion and sediment 67 79 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3600-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Dorosti محسن درستی mohsendrosti@yahoo.com Yes 1. Department of Water Structures, Faculty of Water Sciences Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. 1. گروه سازه‌های آبی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز M. Shafai Bajestan محمود شفاعی بجستان m-shafai@yahoo.com No 1. Department of Water Structures, Faculty of Water Sciences Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. 1. گروه سازه‌های آبی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز F. Amirsalari Maymani فرشید امیرسالاری میمنی farshidamirsalari@yahoo.com No 1. Department of Water Structures, Faculty of Water Sciences Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. 1. گروه سازه‌های آبی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز